Sầu riêng giảm giá thành nỗi "sầu chung"

Từ loại trái cây với giá bán ngất ngưởng, giờ đây sầu riêng đang dần trở thành mối "sầu chung" của bà con nông dân. Giá sầu riêng Ri6 khu vực ĐBSCL giảm dần qua từng năm. Nếu như 2024 là gần 200.000 đồng/kg, thì năm 2025 còn khoảng 180.000/kg. Năm 2026, giá chỉ còn 25.000 - 30.000 đồng/kg.

Nhận thấy tiềm năng của cây sầu riêng, năm 2022 Hợp tác xã Nông nghiệp Trinh Lợi được thành lập. Diện tích canh tác và số thành viên tham gia cũng dần được mở rộng. Những tưởng cây tỉ đô sẽ mãi cho trái ngọt khi vùng trồng chuẩn chỉnh, liên kết bền chặt.

Ông Huỳnh Thanh Lễ - Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Trinh Lợi, TP Cần Thơ cho hay: "Lúc ban đầu kí hợp đồng là 50.000 đồng/kg. Nhưng thời điểm này xuống còn 50%. Coi như thua lỗ năm nay là chắc chắn".

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, hiện tổng diện tích sầu riêng của cả nước đạt gần 151.000 ha, tập trung chủ yếu ở khu vực Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và ĐBSCL. Diện tích này tăng gấp đôi so với định hướng qui hoạch đến năm 2030.

Không chỉ sầu riêng, từ đầu năm đến nay, nhiều loại nông sản khác của ĐBSCL cũng trong tình trạng rớt giá, khó tiêu thụ. Đó là hàng trăm ngàn tấn cam sành Vĩnh Long; hàng trăm tấn bí đỏ Cà Mau hay gần đây nhất là hơn 4.000 tấn lươn nuôi của TP Cần Thơ.

Phải đổi tư duy phát triển chuỗi giá trị sầu riêng

Cung vượt cầu chỉ là 1 trong 4 lí do khiến nhiều loại nông sản giảm giá, khó tiêu thụ, bên cạnh việc không đảm bảo chất lượng, không đúng thời điểm và giá thành khó cạnh tranh. Nếu áp vào sầu riêng thì nguyên nhân dễ nhận thấy nhất là đụng hàng Thái Lan, khó khăn trong qui trình lấy mẫu kiểm nghiệm. Theo các chuyên gia kinh tế, đã đến lúc cần tổ chức sản xuất bài bản hơn.

Thời điểm này, các vùng chuyên canh sầu riêng ở ĐBSCL đang vào vụ thu hoạch. Chỉ tính riêng Đồng Tháp đã có hơn 32.000ha sầu riêng, sản lượng thu hoạch trong tháng 5 và 6 ước trên 111.000 tấn.

Bên cạnh đó, một số vùng diện có diện tích trồng sầu riêng lớn còn lại trong nước như khu vực Tây Nguyên, Đông Nam Bộ cũng bắt đầu vào thu hoạch. Đây là áp lực về thời điểm thu hoạch khiến sầu riêng đụng hàng, dội chợ. Chính vì thế, liên kết vùng, điều tiết mùa vụ là điều quan trọng.

Cũng là sầu riêng, nhưng nhiều nhà vườn đã dần chuyển hướng canh tác sạch, an toàn, chất lượng và theo tín hiệu thị trường như hàng ngàn gốc sầu riêng Thái đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu đã được một số người dân trồng.

Quí I vừa qua, Việt Nam xuất khẩu gần 61.000 tấn sầu riêng, trong đó chủ yếu là hàng tươi. Trong tình hình hiện nay, việc phát triển hệ thống logistics, kho lạnh, chế biến sâu, đa dạng sản phẩm sẽ là lợi thế.

Số liệu từ Hải quan trong quí I cho thấy giá xuất khẩu bình quân của sầu riêng tươi giảm nhẹ 3,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngược lại, giá xuất khẩu sầu riêng đông lạnh lại tăng 20,1% lên mức 4.302 USD/tấn. Đây là tín hiệu tốt cho sản phẩm sầu riêng chế biến.

Trung Quốc vẫn là thị trường chính tiêu thụ sầu riêng của nước ta trong những tháng đầu năm. Tuy nhiên, mức tăng trưởng ở các thị trường khác như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia cũng khá tốt. Điều này cho thấy sầu riêng đang dần được người tiêu dùng nước ngoài ưa chuộng. Với cơ hội này, ngành hàng cần tiếp tục có những điều chỉnh.