UBCKNN: Hoàn thiện khung pháp lý "mở" dòng vốn cho tăng trưởng

Khơi thông nguồn vốn

Thông điệp nổi bật tại Hội nghị "Phát hành chứng khoán, động lực cho tăng trưởng kinh tế" được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức ngày 2-7 tại TP Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở việc phổ biến các quy định mới mà còn thể hiện quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình huy động nguồn lực cho phát triển.

Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), khẳng định thị trường chứng khoán ngày càng khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của doanh nghiệp và nền kinh tế. Theo đó, mỗi đợt phát hành thành công không chỉ giúp doanh nghiệp bổ sung nguồn lực tài chính mà còn nâng cao năng lực quản trị, tăng tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và uy tín trên thị trường. Quan trọng hơn, đây còn là động lực để huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, thúc đẩy đầu tư, mở rộng sản xuất và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.

Những con số đã phản ánh rõ xu hướng tích cực của dòng vốn qua thị trường chứng khoán. Năm 2025, tổng giá trị huy động thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt khoảng 763.500 tỉ đồng. Đến giữa tháng 6-2026, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114.100 tỉ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước, còn phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 148.800 tỉ đồng, tương đương cùng kỳ năm 2025. Theo UBCKNN, kết quả này cho thấy nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp vẫn ở mức cao, đồng thời phản ánh niềm tin của nhà đầu tư đang tiếp tục được củng cố.

Đáng chú ý, trong bối cảnh Việt Nam vừa được FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp, cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế đang rộng mở hơn. Việc nâng hạng không chỉ góp phần nâng cao uy tín của thị trường chứng khoán Việt Nam mà còn cải thiện thanh khoản, đa dạng cơ cấu nhà đầu tư và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn với chi phí hợp lý hơn.

Việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý hướng tới mục tiêu tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Củng cố niềm tin

Nếu dòng vốn là điều kiện cần thì niềm tin của nhà đầu tư chính là điều kiện đủ để thị trường phát triển bền vững. Chính vì vậy, định hướng xuyên suốt của UBCKNN không phải siết chặt hoạt động huy động vốn mà xây dựng một môi trường phát hành minh bạch, chuyên nghiệp và an toàn hơn.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý hướng tới mục tiêu tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Thực hiện chủ trương đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. Nghị định được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn, tiếp thu ý kiến từ cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các thành viên thị trường.

Làm rõ những điểm mới của nghị định, ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết quy định được thiết kế theo hướng cân bằng giữa yêu cầu tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn phục vụ sản xuất kinh doanh và tăng cường kỷ luật để thị trường phát triển ổn định, bền vững. Doanh nghiệp được mở rộng mục đích phát hành theo quy định của pháp luật về đầu tư, được phép tối ưu nguồn vốn chưa sử dụng bằng việc mua chứng chỉ tiền gửi nhưng vẫn phải bảo đảm sử dụng đúng mục đích đã đăng ký. Đồng thời, các yêu cầu về công bố thông tin, quản lý dòng tiền, hồ sơ phát hành và trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ cũng được chuẩn hóa, qua đó nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành và tăng hiệu quả giám sát.

Đại diện các công ty chứng khoán cho rằng, Nghị định số 200/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa nhiều quy định quan trọng về công bố thông tin, quản lý dòng tiền và hồ sơ phát hành. Việc chuẩn hóa các quy định sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng cường cơ chế bảo vệ nhà đầu tư, củng cố niềm tin của thị trường và giúp doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả hơn nguồn vốn trung và dài hạn.

Điều đáng chú ý là cùng với việc hoàn thiện pháp lý, UBCKNN tiếp tục triển khai cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hạ tầng thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và giám sát, đồng thời phối hợp hoàn thiện dự án Luật Chứng khoán sửa đổi và các văn bản hướng dẫn. Song hành với đó là nâng cao hiệu quả thanh tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng và kỷ cương của thị trường.

Cam kết của UBCKNN sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong việc tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường huy động vốn và phát triển thị trường vốn theo hướng hiện đại, minh bạch, hiệu quả, tiệm cận thông lệ quốc tế mang nhiều ý nghĩa trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Khi doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn, nhà đầu tư được bảo vệ tốt hơn và thị trường vận hành minh bạch hơn, thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục phát huy vai trò là trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, tạo động lực bền vững cho tăng trưởng kinh tế.