Ngành bảo hiểm toàn cầu chao đảo trước thiên tai dồn dập

Theo tờ La Tribune (Pháp) ngày 2/3, lũ lụt, mưa đá, hạn hán và cháy rừng gia tăng với tần suất dày đặc đang đặt hệ thống bảo hiểm tại Mỹ và châu Âu trước sức ép chưa từng có. Khi số vụ thiệt hại tăng nhanh và mức độ tổn thất ngày càng lớn, nhiều loại tài sản đang đứng trước nguy cơ không còn được các công ty bảo hiểm chấp nhận bảo hiểm.

Ông Günther Thallinger, thành viên Ban điều hành tập đoàn bảo hiểm Allianz (Đức), cảnh báo hồi năm 2025 rằng “những vùng lãnh thổ rộng lớn đang trở nên không thể bảo hiểm”. Theo ông, nếu xu hướng này tiếp diễn, nguy cơ đổ vỡ dây chuyền giữa công ty bảo hiểm, ngân hàng và nhà đầu tư có thể tạo ra mối đe dọa mang tính hệ thống đối với nền kinh tế thị trường toàn cầu.

Tại bang California của Mỹ, nơi các vụ cháy rừng diễn biến nghiêm trọng, hay tại các bang Florida và Bắc Carolina thường xuyên hứng chịu bão và lũ lụt, ngày càng nhiều doanh nghiệp bảo hiểm tư nhân rút lui khỏi thị trường do rủi ro quá cao. Gánh nặng vì thế dồn sang các cơ chế bảo hiểm công. Điển hình là chương trình California Fair Plan, với mức độ phơi nhiễm rủi ro tăng 230% trong giai đoạn 2022-2025, lên tới 724 tỷ USD năm 2024.

Tại châu Âu, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha liên tiếp hứng chịu các trận lũ lớn trong 2 năm qua, buộc chính phủ phải chi hàng tỷ euro bồi thường cho người dân. Riêng đầu năm nay, bão tại Bồ Đào Nha đã khiến 16 người thiệt mạng.

Ở Pháp, năm 2024 ghi nhận gần 5 tỷ euro (5,8 tỷ USD) thiệt hại do bão, lũ lụt, mưa đá và hạn hán – mức cao nhất kể từ khi cơ chế “thiên tai” (CatNat) được thiết lập năm 1982. Hai tháng đầu năm 2025 tiếp tục chứng kiến chuỗi mưa kéo dài 40 ngày liên tiếp, từ ngày 14/1 đến ngày 22/2 – dài nhất kể từ năm 1959 – cùng nhiều cơn bão nối tiếp.

Thiệt hại do lũ tại nhiều vùng của Pháp chưa được thống kê đầy đủ, song ước tính có thể lên tới 800 triệu euro đến 1,2 tỷ euro. Theo số liệu của Caisse centrale de réassurance – công ty tái bảo hiểm nhà nước của Pháp – mức tổn thất trung bình hằng năm (không tính xe cơ giới) trong giai đoạn 2016-2024 lên tới 2,5 tỷ euro, so với mức 1,4 tỷ euro trong giai đoạn dài từ 1982–2024.

Sức ép chi trả gia tăng đang đẩy phí bảo hiểm tăng theo. Một số chuyên gia dự báo phụ phí “thiên tai” trong hợp đồng bảo hiểm nhà ở và xe cơ giới – hiện được ấn định ở mức 20% từ ngày 1/1/2025 – có thể còn tiếp tục điều chỉnh.

Áp lực lan trực tiếp đến các hộ gia đình. Theo Hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng UFC-Que choisir, riêng năm 2025, các hợp đồng bảo hiểm nhà ở đã xử lý 4,6 triệu vụ bồi thường, với tổng chi 8 tỷ euro. Trung bình mỗi năm, thiệt hại liên quan khí hậu hiện đã vượt 6 tỷ euro, cao hơn nhiều so với các dự báo trước đây.