Các "ông lớn" dầu khí đối mặt khả năng bị đánh thuế lợi nhuận vượt trội

Trong bối cảnh các công ty dầu khí châu Âu ghi nhận lợi nhuận khổng lồ trong quý I/2026 nhờ giá cả tăng vọt do xung đột ở Trung Đông, giới chức nhiều nước kêu gọi đánh thuế vào khoản lợi nhuận vượt trội của họ.

Bộ trưởng Năng lượng Anh, ông Ed Miliband đặc biệt lên án điều mà ông gọi là "lợi nhuận quá mức". Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi một phản ứng của châu Âu trước lợi nhuận khổng lồ của các công ty năng lượng hoặc "hành vi đầu cơ".

Những lời kêu gọi trên được đưa ra khi cuối tuần qua, tập đoàn dầu khí Shell công bố lợi nhuận ròng gần 5,7 tỷ USD, tăng 19% so với quý I/2025. Tập đoàn này giải thích họ đã được hưởng lợi từ giá cả cao hơn và "biên lợi nhuận lọc dầu tăng", cũng như "đóng góp cao hơn từ các hoạt động thương mại".

Kết quả tương tự cũng được ghi nhận tại BP của Anh với lợi nhuận tăng mạnh, đạt 3,84 tỷ USD, trong khi TotalEnergies chứng kiến lợi nhuận tăng vọt 51% lên 5,8 tỷ USD. Về phần mình, tập đoàn dầu khí khổng lồ Aramco của Saudi Arabia cũng thông báo lợi nhuận ròng tăng 25,5% trong quý I/2026 so với cùng kỳ năm 2025.

Giới chuyên gia phân tích dự báo các công ty sẽ tiếp tục đạt lợi nhuận cao trong quý II. Ông Stephen Innes, nhà phân tích của SPI Asset Management, cho biết: "Ngay cả khi căng thẳng giảm bớt, thị trường cũng không đột ngột trở lại bình thường chỉ sau một đêm". Trong khi đó, ông Adi Imsirovic, giảng viên cao cấp về hệ thống năng lượng tại Đại học Oxford, cho rằng “không chắc cuộc xung đột này sẽ được giải quyết dễ dàng như vậy". Điều này sẽ khiến giá cả duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Xung đột Mỹ - Israel với Iran đã khiến Tehran phong tỏa eo biển Hormuz, điểm nghẽn năng lượng quan trọng, gây ra sự sụt giảm mạnh nguồn cung dầu trên thị trường và giá dầu tăng vọt. Giá dầu Brent trong tháng 3 trung bình ở mức khoảng 100 USD/thùng, mức đỉnh điểm là 120 USD/thùng, trong khi mức giá chỉ là 70 USD trước khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng 2.

Đáng chú ý là trong những năm gần đây, BP và Shell đã giảm bớt một số mục tiêu về khí hậu để ưu tiên tiếp tục sản xuất dầu khí. Gần đây hơn, TotalEnergies tuyên bố không thể tiếp tục cam kết mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, nhấn mạnh rằng thế giới vẫn chưa sẵn sàng để từ bỏ dầu mỏ. Tuy nhiên, cuộc xung đột đã đưa vai trò của năng lượng tái tạo trong an ninh năng lượng trở lại tâm điểm chú ý. Ông Imsirovic nhấn mạnh: "Điều này không hề bị bỏ qua ở tất cả các thủ đô trên toàn cầu”.