Đề xuất "bắt tay" giữa Fed và Bộ Tài chính Mỹ gây tranh cãi trên thị trường trái phiếu 30.000 tỷ USD

Đề xuất của ông Kevin Warsh, ứng viên được Tổng thống Donald Trump đề cử cho vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), về việc thiết lập một "hiệp ước" mới với Bộ Tài chính đang trở thành tâm điểm tranh luận tại Phố Wall. Giới đầu tư lo ngại động thái này, dù chưa rõ ràng về chi tiết, có thể tác động mạnh đến thị trường trái phiếu trị giá 30.000 tỷ USD và đe dọa tính độc lập của Fed.

Ông Warsh đã bày tỏ quan điểm ủng hộ việc cải thiện mối quan hệ giữa Fed và Bộ Tài chính dựa trên phiên bản thỏa thuận lịch sử năm 1951. Hiệp ước năm 1951 từng hạn chế đáng kể sự can thiệp của Fed vào thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay hoàn toàn khác biệt khi Fed đã mua vào hàng nghìn tỷ USD chứng khoán trong các cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch COVID-19.

Dù cả ông Warsh và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent chưa công bố kế hoạch cụ thể, nhưng trong một cuộc phỏng vấn với CNBC năm 2025, ông Warsh cho rằng một thỏa thuận mới cần "mô tả rõ ràng và có cân nhắc" về quy mô bảng cân đối kế toán của Fed, song song với kế hoạch phát hành nợ của Bộ Tài chính.

Một sự thay đổi mang tính kỹ thuật có thể ít ảnh hưởng, nhưng một cuộc cải tổ lớn đối với danh mục chứng khoán hơn 6.000 tỷ USD hiện tại của Fed sẽ gây biến động thị trường. Quan trọng hơn, giới chuyên gia lo ngại về rủi ro chính trị. Tổng thống đắc cử Trump từng tuyên bố Fed cần lưu tâm đến chi phí nợ chính phủ khi quyết định lãi suất, khoản chi phí hiện tiêu tốn khoảng 1.000 tỷ USD mỗi năm.

Ông Tim Duy, chuyên gia kinh tế trưởng về Mỹ tại SGH Macro Advisors, nhận định thay vì bảo vệ Fed, thỏa thuận này có thể biến thành công cụ kiểm soát đường cong lợi suất. Một thỏa thuận công khai đồng bộ hóa bảng cân đối của Fed với hoạt động tài trợ của Bộ Tài chính sẽ ràng buộc các hoạt động tiền tệ với thâm hụt ngân sách.

Ông Warsh từng chỉ trích Fed đã vi phạm các nguyên tắc năm 1951 khi thực hiện mua trái phiếu ồ ạt sau khủng hoảng. Đồng quan điểm, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng phản đối việc duy trì nới lỏng định lượng (QE) quá lâu và cho rằng QE chỉ nên áp dụng trong "các trường hợp thực sự khẩn cấp và có sự phối hợp với chính phủ".

Một kịch bản "thỏa thuận mềm" được giới đầu tư kỳ vọng là Fed sẽ chuyển đổi nắm giữ từ trái phiếu trung và dài hạn sang tín phiếu kho bạc (kỳ hạn dưới 12 tháng). Điều này giúp Bộ Tài chính giảm áp lực phát hành nợ dài hạn. Trong báo cáo quản lý nợ mới nhất, Bộ Tài chính Mỹ cũng thừa nhận đang theo dõi sát sao việc Fed gia tăng mua tín phiếu gần đây.

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất là việc nhà đầu tư coi đây là dấu hiệu Fed rời xa mục tiêu chống lạm phát. Ông Ed Al-Hussainy, nhà quản lý danh mục tại Columbia Threadneedle Investments cảnh báo nếu thỏa thuận ngụ ý rằng Bộ Tài chính có thể trông cậy vào việc Fed mua một phần nợ chính phủ trong tương lai gần; đó sẽ là một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng.

Hiện tại, ông Bessent cho biết, ông kỳ vọng Fed sẽ hành động thận trọng và có thể mất ít nhất một năm để quyết định hướng đi cho bảng cân đối kế toán. Trong khi đó, một số chuyên gia như Mark Dowding từ RBC BlueBay Asset Management tin rằng ông Warsh vẫn sẽ cam kết giữ sự tách biệt cho Fed, khiến khả năng xảy ra một hiệp ước chính thức trở nên thấp hơn.