Bước sang năm 2025, ngành gạo đối diện không ít khó khăn khi giá gạo xuất khẩu và nội địa đồng loạt giảm mạnh, xuống mức thấp nhất trong hai năm qua. Điều này đặt ra bài toán cấp bách về việc ổn định giá cả, bảo vệ lợi ích của nông dân và duy trì đà phát triển bền vững.
Giá gạo 5% tấm của Việt Nam hiện giảm còn 473 USD/tấn, trong khi giá lúa nguyên liệu như IR 50404 chỉ còn khoảng 6.000 đồng/kg. Các sản phẩm gạo xuất khẩu chủ lực như OM 5451 và ĐT8 cũng mất giá đáng kể. Sự sụt giảm này được cho là do nguồn cung tăng cao từ vụ Đông Xuân – vụ thu hoạch lớn nhất trong năm, trong khi các thị trường nhập khẩu chính như Philippines, Indonesia và Trung Quốc chưa có động thái tích cực.
Không chỉ Việt Nam, giá gạo thế giới cũng chịu áp lực giảm. Ấn Độ, quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu, đã tăng cường nguồn cung sau khi dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu, khiến giá gạo nước này giảm xuống mức thấp nhất trong 17 tháng qua. Những biến động này làm gia tăng sức cạnh tranh và ảnh hưởng trực tiếp đến giá gạo của Việt Nam.
Bộ Công Thương đã có hàng loạt các biện pháp nhằm đối phó với giá gạo giảm. (Ảnh minh họa)
Dù thị trường đang đối mặt với nhiều thách thức, Việt Nam vẫn có lợi thế nhờ chất lượng gạo ngày càng được cải thiện và thương hiệu ngày một vững mạnh. Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), khẳng định rằng các doanh nghiệp cần tận dụng thời điểm giá thấp để tích trữ, đồng thời tìm kiếm các thị trường xuất khẩu mới nhằm giảm áp lực từ những thị trường truyền thống.
Chính phủ cũng đã nhanh chóng vào cuộc với Nghị định 01 sửa đổi Nghị định 107/2018 về kinh doanh xuất khẩu gạo, tạo khung pháp lý minh bạch hơn và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc điều chỉnh chiến lược xuất khẩu. Điểm nhấn của nghị định này là quy định rõ ràng về báo cáo lượng tồn kho, giúp cơ quan quản lý điều hành hiệu quả và sát sao hơn.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh hiện tại, sự phối hợp giữa các bên, từ Chính phủ, doanh nghiệp đến người dân, là yếu tố then chốt để vượt qua giai đoạn khó khăn. Việc nâng cao chất lượng, tối ưu hóa sản xuất và tìm kiếm cơ hội mới trên thị trường quốc tế là định hướng quan trọng cho ngành gạo trong năm 2025.
Ngành gạo Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cần nhiều đổi mới và sáng tạo để thích ứng với biến động thị trường. Dù giá giảm, chất lượng gạo Việt Nam vẫn là lợi thế cạnh tranh lớn, đặc biệt khi các doanh nghiệp ngày càng chú trọng vào việc xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm.
Những nỗ lực từ phía Chính phủ và các doanh nghiệp hứa hẹn sẽ không chỉ giúp ổn định thị trường trong ngắn hạn mà còn tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững trong tương lai. Năm 2025, dù nhiều thử thách, vẫn mở ra cơ hội để ngành gạo Việt Nam khẳng định vị thế hàng đầu và tiếp tục đóng góp tích cực vào kinh tế quốc gia.