Giá sầu riêng lao dốc, cảnh báo nguy cơ mất trắng mùa xuất khẩu

Giá sầu riêng tại nhiều vùng trồng trọng điểm đang có dấu hiệu giảm mạnh dù chưa chính thức bước vào vụ thu hoạch rộ. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nguyên nhân chính đến từ việc Trung Quốc tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm và chất lượng nông sản nhập khẩu.

Cụ thể, từ đầu năm 2025, Trung Quốc đã nâng tỉ lệ kiểm tra các lô sầu riêng nhập khẩu từ 10% lên 100%. Ngoài kiểm tra dư lượng kim loại nặng như Cadimi, họ còn kiểm tra chất vàng O – một chất có nguy cơ gây ung thư. Do quy trình kiểm định kéo dài, nhiều lô hàng bị ùn ứ tại cửa khẩu, dẫn đến hư hỏng, nứt vỏ, không đủ điều kiện tiêu thụ tại chợ đầu mối, khiến các doanh nghiệp e ngại xuất khẩu số lượng lớn.

Trong khi đó, giá sầu riêng tại các tỉnh như Tiền Giang, Đắk Lắk, Lâm Đồng hiện vẫn ở mức thấp. Dù ngày 20/4, giá nhích nhẹ 7.000 – 10.000 đồng/kg, nhưng vẫn còn quá xa mức đỉnh 185.000 đồng/kg vào tháng 11/2024. Giá sầu riêng Ri6 VIP hiện ở mức 70.000 – 72.000 đồng/kg, loại B chỉ còn 35.000 – 38.000 đồng/kg. Sầu riêng Thái VIP dao động 110.000 – 112.000 đồng/kg, còn loại C chỉ khoảng 50.000 đồng/kg.

Không chỉ nông dân lo lắng, ngành xuất khẩu sầu riêng cũng đối mặt thách thức lớn. Trong 2 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng chỉ đạt 52,7 triệu USD, giảm tới 69,4% so với cùng kỳ 2024. Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc giảm tới 83%, chỉ còn 27 triệu USD – khiến sầu riêng tụt từ vị trí số 1 xuống thứ 3, sau thanh long và chuối.

Trước thực trạng này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo gấp các biện pháp tháo gỡ. Ngày 19/4, bộ đã ban hành văn bản hỗ trợ Lâm Đồng – địa phương có hơn 20.000 ha sầu riêng – kiểm soát chất lượng phục vụ xuất khẩu. Các trung tâm kiểm nghiệm được chỉ định từ phía Việt Nam và Trung Quốc sẽ tham gia vào quá trình lấy mẫu, kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng.

Bộ cũng đang nghiên cứu thành lập các chi nhánh kiểm nghiệm tại địa phương theo mô hình xã hội hóa, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho nông dân và doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường giám sát các vùng trồng, cơ sở đóng gói; những nơi không đáp ứng tiêu chuẩn sẽ bị dừng mã số xuất khẩu.

Nếu không kịp thời tháo gỡ, giá sầu riêng có thể tiếp tục rớt sâu. Ngành trái cây Việt Nam kỳ vọng đạt 4 tỷ USD từ sầu riêng trong năm 2025, nhưng với tình hình này kéo dài, nguy cơ hụt thu từ 1 – 1,5 tỷ USD là hoàn toàn có thể xảy ra