Sức mua trên thương mại điện tử tiếp tục tăng mạnh

Sau 9 tháng của năm, thị trường thương mại điện tử Việt Nam bước vào quý IV ghi nhận những chuyển biến tích cực về doanh thu, tốc độ tăng trưởng và niềm tin mua sắm của người tiêu dùng trực tuyến.

Trong báo cáo công bố mới đây của đơn vị nghiên cứu thị trường YouNet ECI, thị trường thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng 22% trong 9 tháng. Đây là con số đáng chú ý khi là mức tăng trưởng gần như được duy trì ổn định trong một thời gian và sẽ là bệ đỡ tốt cho thị trường nội địa cuối năm.

Bốn sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam ghi nhận tổng giá trị hàng hóa giao dịch trực tuyến (GMV) là hơn 411.000 tỷ đồng, với 2,6 tỷ sản phẩm được bán ra, cho thấy đà mua sắm trực tuyến đang tăng tốc. Điểm sáng là nhóm hàng tiêu dùng nhanh vẫn ghi nhận tăng trưởng cả về giá trị lẫn sản lượng trong quý III. Những con số cho thấy thương mại điện tử tiếp tục mở rộng quy mô thị trường nội địa.

Điều này là một thuận lợi rõ ràng trong việc thực thi hiệu quả Kết luận 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 và chỉ đạo của Chính phủ trong Nghị quyết 88, Thông báo về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng, để đưa "Thị trường trong nước có vai trò, động lực quan trọng, là "điểm tựa quan trọng cho tăng trưởng".

Từ quầy hàng truyền thống đến không gian số

Thương mại điện tử giờ không còn đơn thuần là một kênh bán hàng phụ trợ, mà đang thực sự trở thành "cánh tay nối dài" giúp doanh nghiệp, tiểu thương và địa phương vượt qua giới hạn địa lý của thị trường truyền thống, mở ra những dư địa mới cho nền kinh tế nói chung.

Tại Hà Nội, đợt cao điểm 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số theo Kế hoạch 277 của UBND Thành phố đã tạo ra một làn sóng chuyển dịch kinh tế số sâu rộng tại cấp cơ sở. Ranh giới thị trường của một sản phẩm truyền thống giờ đây không còn bó hẹp ở góc chợ hay con phố. Nhờ điện thoại thông minh và nền tảng số, đặc sản địa phương hay hàng hóa tiểu thương đã có thể tiếp cận người mua ở khắp mọi miền đất nước.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Thanh Hương, chủ hộ kinh doanh tại Hà Nội, cho biết: "Trước đây, chúng tôi quảng bá sản phẩm rất khó khăn, chủ yếu thông qua tờ rơi hoặc truyền miệng. Nhưng hiện nay, nhờ số hóa, sản phẩm có mã số, mã vạch và mã QR để khách hàng dễ dàng kiểm tra nguồn gốc. Dù chưa xuất khẩu chính thức, sản phẩm vẫn thuận tiện hơn khi khách hàng mua và mang ra nước ngoài. Đây là kết quả từ quá trình chuyển đổi số mà địa phương đã hỗ trợ các hộ kinh doanh".

Ông Phạm Quang Thắng, Phó trưởng Phòng Kinh tế, phường Tây Hồ, TP. Hà Nội, cho hay: "Phường Tây Hồ chú trọng ứng dụng công nghệ để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phát triển thương mại điện tử. Cụ thể, phường triển khai bản đồ số các hộ kinh doanh và mã QR phục vụ đăng ký kinh doanh. Người dân chỉ cần quét mã QR để thực hiện thủ tục. Hệ thống được kết nối với cơ quan thuế và Phòng Kinh tế của phường, giúp tiếp nhận hồ sơ nhanh chóng, tạo thuận lợi cho người dân khi đăng ký kinh doanh".

Dù dư địa mở rộng rất lớn, nhưng chuyển đổi từ kinh doanh truyền thống sang môi trường số không phải một hành trình đơn giản. Bài toán về chi phí sàn, nghĩa vụ thuế và kỹ năng vận hành, thậm chí là cách thức quản lý của địa phương vẫn là một rào cản, tác động rõ ràng vào tốc độ mở rộng thị trường nội địa từ kênh thương mại điện tử.

"Phí sàn thương mại điện tử khá cao so với hình thức bán lẻ trực tiếp, khoảng 25% đến hơn 30%. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng lo ngại về nghĩa vụ thuế khi bán hàng trên các nền tảng trực tuyến. Dù các sàn cho biết đã hỗ trợ thu thuế, những người kinh doanh vẫn còn băn khoăn về vấn đề này", bà Nguyễn Thị Bình, tiểu thương chợ Đồng Xuân, TP. Hà Nội, chia sẻ.

Rõ ràng, thương mại điện tử mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh, nhưng để chuyển quy mô giao dịch thành tăng trưởng thực chất, thị trường cần đồng thời nâng cao năng lực bán hàng, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao niềm tin người tiêu dùng và hiệu quả quản lý.

Thương mại điện tử góp phần mở rộng thị trường nội địa

Hà Nội là một trong hai khu vực tăng trưởng thương mại điện tử mạnh nhất cả nước tại thời điểm này. Tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa của Thủ đô quý III tiếp tục tăng tới 22% so với cùng kỳ, trong đó có sự góp sức đáng kể của thương mại điện tử. Đây là một ví dụ điển hình cho thấy thương mại điện tử không đơn thuần là một kênh bán hàng phụ trợ, mà đang thực sự trở thành động lực quan trọng giúp tái thiết lập bản đồ phân phối và mở rộng dư địa cho thị trường nội địa Việt Nam.

Có một thông tin rất đáng chú ý từ báo cáo của YouNet ECI: Chỉ số GMV (tổng giá trị hàng hóa giao dịch trực tuyến) nửa đầu năm chỉ tăng 19% thì sang quý III đã tăng lên 27%. Điều đáng nói đây không chỉ là mức tăng vọt, mà mức tăng liên tiếp qua 4 quý, kể từ quý cuối năm 2025 đến nay.

Điều này khẳng định môi trường trực tuyến đang tạo ra dòng chảy giao dịch mạnh mẽ cho nền kinh tế hàng hóa. Nó cho thấy giá trị cốt lõi nhất mà thương mại điện tử mang lại cho thị trường nội địa chính là khả năng cởi trói rào cản địa lý, thúc đẩy liên kết vùng và tạo ra "đường băng" phân phối trực tiếp, giúp các sản phẩm bản địa thoát khỏi không gian gian hàng truyền thống và các chi phí trung gian đắt đỏ.

Bà Trần Thị Tân, Giám đốc trách nhiệm xã hội TikTok Shop Việt Nam, cho biết: "Thương mại điện tử góp phần thúc đẩy liên kết vùng, giúp các sản phẩm địa phương hỗ trợ và bổ trợ lẫn nhau, góp phần thu hẹp khoảng cách kinh tế vùng miền, đồng thời lan tỏa những giá trị văn hóa, bản sắc địa phương trên nền tảng số".

Không chỉ dừng lại ở việc mở rộng phạm vi địa lý, thương mại điện tử còn đang góp phần nâng cao chất lượng và giá trị của dòng chảy tiêu dùng nội địa. Thông tin từ cơ quan chức năng cũng cho thấy, quy mô thị trường thương mại điện tử tới hết quý III năm nay có sự phục hồi mạnh với hơn 400.000 gian hàng phát sinh doanh thu. Trong đó nhóm gian hàng chính hãng (Mall Shops) tăng 5% so với cùng kỳ, phản ánh xu hướng người tiêu dùng ngày càng chú trọng chất lượng và thương hiệu.

Ông Trần Văn Trọng, Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), cho biết: "Thương mại điện tử không chỉ giúp phát triển thị trường trong nước mà còn là kênh đưa sản phẩm Việt Nam ra thế giới. Tuy nhiên, hiện nay, hơn 70% hoạt động thương mại điện tử vẫn tập trung tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Nếu thu hẹp được khoảng cách số, giúp các địa phương cùng phát triển thương mại điện tử, nền kinh tế sẽ có thêm nhiều dư địa tăng trưởng".

Có thể thấy, thương mại điện tử đang tạo ra một không gian mới có tính đột phá cho thị trường nội địa. Việc khai thác hiệu quả kênh bán hàng trực tuyến không chỉ giúp nhà bán lẻ và doanh nghiệp sản xuất gia tăng quy mô giao dịch, mà còn mang lại cho người tiêu dùng quyền lựa chọn minh bạch và chất lượng hơn.