Ông Trump đề xuất miễn phí lưu thông cho tàu Mỹ qua kênh đào Panama và Suez

Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông Trump nhấn mạnh rằng "tàu Mỹ, cả quân sự và thương mại, phải được phép đi qua kênh đào Panama và Suez mà không phải chịu bất kỳ khoản phí nào". Ông lập luận rằng cả hai tuyến đường này "sẽ không tồn tại" nếu không có những đóng góp của Mỹ, đồng thời cho biết đã giao nhiệm vụ cho tân Ngoại trưởng Marco Rubio xử lý vấn đề ngay lập tức.

Động thái trên cho thấy ông Trump không chỉ tiếp tục nhấn mạnh lập trường cứng rắn về quyền kiểm soát kênh đào Panama mà còn mở rộng sự quan tâm tới kênh đào Suez – tuyến hàng hải quan trọng kết nối châu Âu và châu Á.

Trước đó, Mỹ từng tuyên bố quyền đi qua kênh đào Panama mà không phải trả phí, giúp nước này tiết kiệm đáng kể chi phí vận tải hàng năm. Tuy nhiên, trong phản ứng mới nhất, Tổng thống Panama José Raúl Mulino khẳng định rằng phí lưu thông qua kênh đào Panama được quy định bởi Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (ACP), một tổ chức tự chủ hoàn toàn chịu trách nhiệm giám sát tuyến đường này.

Kênh đào Panama đóng vai trò quan trọng trong vận tải biển của thế giới. (Ảnh minh họa)

Kênh đào Panama, dài hơn 80 km, đóng vai trò kết nối Thái Bình Dương với Đại Tây Dương, giúp rút ngắn đáng kể hành trình hàng hải và chiếm khoảng 5% tổng lưu lượng vận tải biển toàn cầu mỗi năm. Mỹ từng là quốc gia xây dựng và kiểm soát kênh đào này suốt nhiều thập kỷ trước khi bàn giao hoàn toàn quyền quản lý cho Panama vào năm 1999.

Kênh đào Panama cũng là tuyến đường trọng yếu cho thương mại Mỹ, với khoảng 40% lưu lượng container của nước này đi qua đây. Ông Trump từng nhiều lần đề cập đến khả năng "giành lại quyền kiểm soát kênh đào Panama", thậm chí không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự, tuyên bố từng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều quốc gia Mỹ Latin.

Trong khi đó, kênh đào Suez của Ai Cập, dài hơn 190 km, là tuyến vận chuyển ngắn nhất giữa châu Âu và châu Á, chiếm khoảng 10% giá trị thương mại toàn cầu. Tuyến đường này đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuối năm 2023, khi lực lượng Houthi tại Yemen tiến hành các cuộc tập kích tàu hàng ở Biển Đỏ và Vịnh Aden nhằm đáp trả các đòn không kích của Anh và Mỹ tại Yemen, dẫn đến việc nhiều tàu thuyền phải chuyển hướng qua cực nam châu Phi.

Theo thống kê của Ai Cập, doanh thu từ kênh đào Suez đã giảm tới 60% trong năm ngoái, tương đương thiệt hại khoảng 7 tỷ USD.

Đề xuất miễn phí lưu thông cho tàu Mỹ của ông Trump làm dấy lên nhiều nghi vấn về tính khả thi. Đối với kênh đào Panama, sự tự chủ của ACP cùng hệ thống phí vận hành hiện tại là thách thức lớn. Còn tại kênh đào Suez, vấn đề phức tạp hơn do liên quan tới an ninh khu vực cũng như lợi ích kinh tế then chốt của Ai Cập. Nếu được thực hiện, đề xuất này có thể làm gia tăng căng thẳng với các quốc gia khác cùng sử dụng các tuyến đường chiến lược này./.