Gạo Việt giữ lợi thế ở phân khúc cao cấp

6 tháng đầu năm nay, giá gạo xuất khẩu bình quân của Việt Nam đạt khoảng 517,5 USD/tấn - giảm gần 18,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân chủ yếu do nhu cầu thế giới sụt giảm, tồn kho lớn và đặc biệt là việc Ấn Độ gỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến động, gạo Việt Nam vẫn giữ được lợi thế ở phân khúc cao cấp nhờ chiến lược sản xuất bền vững và chuyển đổi giống lúa đặc sản.

Ở lô gạo xanh phát thải thấp đầu tiên xuất khẩu đi Nhật Bản, doanh nghiệp không chỉ ký được sản lượng lớn 500 tấn, mà còn bán được với giá cao 820 USD/tấn giao ngay tại kho. Đây là mức giá mơ ước, bởi nó đang cao hơn 200 - 300 USD so với các sản phẩm gạo thông thường.

Ông Phạm Thái Bình - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Trung An chia sẻ: “Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao phát thải thấp của Thủ tướng phê duyệt là trồng lúa với chất lượng cao nhưng giảm phát thải. Ngành hàng lúa gạo tiên phong đi đầu, thực hiện 1 triệu ha để giảm phát thải khí nhà kính”.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, tuy xuất khẩu gạo đang đối mặt với vấn đề lớn là giá gạo xuất khẩu giảm nhưng gạo Việt vẫn duy trì lợi thế thị trường, đặc biệt ở phân khúc cao cấp. Gạo đặc sản thơm có giá cao gấp 2-3 lần gạo phổ thông. Bên cạnh đó, việc có được các chứng nhận quốc tế cùng nhãn "gạo hữu cơ - giảm phát thải", cũng giúp gạo Việt Nam tiếp cận các thị trường khó tính như EU, Nhật, Mỹ.

Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam nhận định: “Trước đây, chúng ta hay bán các loại giống gạo như 5451, 504 là những loại gạo tẻ và trùng với hầu hết các nước trên thế giới. Nhưng sau này, chúng ta đã chuyển sang sản xuất các loại DT8OM và chúng ta có những loại ST, gạo nếp là những mặt hàng không bị cạnh tranh với các nước khác. Thứ hai, khi người ta tiêu dùng các sản phẩm của chúng ta, nó tạo ra khẩu vị các nước ưa thích, ví dụ Philippines hay Trung Quốc”.

Ông Trần Thanh Nam - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu ý kiến: “Đây là bước đi đúng để ngành hàng lúa gạo Việt Nam và những người sản xuất lúa gạo sẽ chuyển hướng sang một giai đoạn mới, làm sao nâng tầm hạt gạo Việt Nam không những đảm bảo an ninh lương thực trong nước mà còn ra thị trường thế giới”.

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam hiện đang thuộc nhóm cao nhất thế giới, với những dòng gạo thơm như ST25, Jasmine có giá bán lên tới 700 - 800 USD/tấn. Bên cạnh sản lượng ổn định, chất lượng chính là lợi thế của gạo Việt Nam hiện nay. Đây là cơ hội để ngành gạo Việt tái định vị và hướng đến giá trị thay vì số lượng.