Khi cà chua trở thành thước đo lạm phát tại Mỹ

Áp lực lạm phát tại Mỹ đang có dấu hiệu gia tăng khi chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) trong tháng 4 đã tăng vọt lên mức 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái - chạm mức cao nhất kể từ năm 2023. Thế nhưng, câu chuyện chi tiêu nay lại đang được nhìn nhận dưới một góc độ rất mới, gói gọn trong một loại nông sản vốn cực kỳ bình dân: quả cà chua. Từng là mặt hàng không thể thiếu trong mỗi căn bếp, giá cà chua tại Mỹ hiện đã tăng tới 40% so với năm ngoái, trở thành biểu tượng rõ nét nhất cho thấy sức mua của người tiêu dùng tại nền kinh tế lớn nhất thế giới đang bị thắt chặt như thế nào.

Từ những chiếc bánh kẹp nhanh gọn cho đến những đĩa salad tươi mát, cà chua từ lâu đã là món thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của người Mỹ. Thế nhưng giờ đây, loại nông sản nhỏ bé này lại đang trở thành gánh nặng đối với ví tiền của người tiêu dùng khi mức giá tăng vọt ở mức hai con số. Đà tăng phi mã của mặt hàng này đã hoàn toàn lấn lướt mức tăng của các loại thực phẩm khác như thịt bò hay cà phê, biến cà chua trở thành thước đo mới cho áp lực lạm phát tại các siêu thị Mỹ. Bên cạnh các yếu tố về thời tiết và dịch bệnh làm sụt giảm sản lượng, các chuyên gia kinh tế chỉ ra rằng, nguyên nhân cốt lõi của tình trạng đắt đỏ này xuất phát từ cuộc xung đột tại Trung Đông và chính sách thương mại của Mỹ với Mexico. Căng thẳng địa chính trị đã đẩy chi phí vận tải biển lên cao, trong khi các lệnh thuế quan mới liên tiếp được áp lên hàng nhập khẩu từ Mexico - nguồn cung cấp cà chua lớn nhất cho thị trường Mỹ.

GS. Ken Foster - Đại học Purdue, Mỹ cho biết: "Các loại trái cây và rau quả đòi hỏi tiêu thụ rất nhiều năng lượng cho quá trình vận chuyển và bảo quản. Chính vì vậy, đây là một trong những mặt hàng mà chúng ta sẽ thấy tác động từ cú sốc năng lượng phản ánh vào giá cả tại siêu thị sớm hơn so với các mặt hàng khác".

Việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận miễn thuế với Mexico vào tháng 7 năm ngoái đã khiến cà chua nhập khẩu vào Mỹ bị đánh thuế ngay 17%. Dữ liệu liên bang cho thấy, số tiền thuế thu về từ mặt hàng này đã tăng từ hơn 16.000 USD năm 2024, lên gần 4,6 triệu USD hiện nay. Chi phí phát sinh này ngay lập tức được đẩy về phía người tiêu dùng. Tại nhiều quầy nông sản, giá cà chua đã bị đẩy lên mức kỷ lục, tương đương 16 USD/kg.

Bà Cindy Ayers-Elliott - Giám đốc nông trại Foot Print chia sẻ: "Vì mọi thứ đều đang tăng giá nên chi phí bán hàng của chúng tôi cũng tăng theo. Chúng tôi buộc phải tăng giá bán ở mức tối thiểu có thể để giữ được mức biên lợi nhuận đủ giúp duy trì hoạt động kinh doanh".

Các chuyên gia dự báo, áp lực giá có thể sẽ hạ nhiệt vào cuối năm nay khi thị trường bước vào mùa thu hoạch cà chua nội địa của Mỹ, kích thích các trang trại tăng diện tích gieo trồng. Nhưng từ nay cho đến lúc đó, loại nông sản này sẽ vẫn tiếp tục là bài toán đau đầu đối với cả người tiêu dùng lẫn các nhà quản lý kinh tế tại Mỹ.