Kinh tế 5 tháng ghi nhận nhiều điểm sáng, nhập siêu và lạm phát cần theo dõi

Động lực tăng trưởng đến từ công nghiệp, đầu tư và tiêu dùng

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng 3/6, nhiều lĩnh vực của nền kinh tế tiếp tục duy trì xu hướng phục hồi và tăng trưởng tích cực.

Cụ thể, sản xuất công nghiệp tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 5 tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm, IIP tăng 9,1%, đây là mức tăng cao nhất trong 4 năm gần đây.

Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng 9,5%, đóng góp 7,4 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung của toàn ngành công nghiệp. Một số ngành tăng mạnh như sản xuất kim loại tăng 20,2%; sản xuất xe có động cơ tăng 18%; sản xuất hóa chất tăng 16,9%; sản phẩm khoáng phi kim loại tăng 16,2%.

Song song với sản xuất công nghiệp, đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước 5 tháng đầu năm ước đạt 254.100 tỷ đồng, bằng 24% kế hoạch năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện trong 5 tháng đầu năm đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% và là mức cao nhất trong 5 năm qua. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là lĩnh vực thu hút vốn ngoại lớn nhất.

Ở khu vực doanh nghiệp, cả nước có hơn 94.800 doanh nghiệp thành lập mới trong 5 tháng đầu năm, tăng 42,1% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với gần 47.800 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt hơn 142.600 doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thương mại và dịch vụ tiếp tục phục hồi mạnh mẽ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng đầu năm đạt khoảng 3,18 triệu tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu lưu trú, ăn uống tăng 13,3%; doanh thu du lịch lữ hành tăng 12,2%, cho thấy nhu cầu tiêu dùng và du lịch tiếp tục cải thiện.

Thu ngân sách Nhà nước 5 tháng đầu năm đạt gần 1,34 triệu tỷ đồng, bằng 53% dự toán năm và tăng 15,3% so với cùng kỳ năm trước. Chi ngân sách Nhà nước ước đạt 843.700 tỷ đồng, tăng 3,1%, tập trung đảm bảo các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đầu tư phát triển.

Nhập siêu tăng và áp lực lạm phát

Trong 5 tháng đầu năm, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tiếp tục tăng trưởng tích cực, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5%; nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng tới 30,8%.

Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu 13,8 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 5,1 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước nhập siêu lớn trong khi khu vực FDI tiếp tục duy trì xuất siêu.

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD. Trong khi đó, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch đạt 92,6 tỷ USD.

Bên cạnh đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 0,29% so với tháng trước, chủ yếu do giá điện, nước sinh hoạt, giá vật liệu xây dựng, nhà ở thuê và giá xăng tăng. Bình quân 5 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,31%, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,04%.

Dù lạm phát vẫn đang trong tầm kiểm soát, nhưng áp lực chi phí đầu vào, giá dịch vụ và năng lượng tăng cho thấy sức ép lên mặt bằng giá vẫn hiện hữu trong những tháng còn lại của năm 2026.

Liên quan đến những vấn đề trên, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026, sáng 3/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã yêu cầu các bộ, ngành tập trung phân tích kỹ nguyên nhân, đánh giá sát tình hình để đề xuất các giải pháp điều hành quyết liệt, hiệu quả hơn trong thời gian tới. Trên cơ sở kết quả phiên họp, Chính phủ sẽ ban hành nghị quyết với các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Thủ tướng cho biết sẽ giao các Phó Thủ tướng theo lĩnh vực trực tiếp làm việc với các bộ, ngành, địa phương và các ngành kinh tế có tốc độ tăng trưởng thấp hoặc chưa đạt mục tiêu kế hoạch để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, xuất nhập khẩu, nhất là mặt hàng xuất khẩu chủ lực đang có dấu hiệu tăng trưởng chậm hoặc suy giảm.