Ngành Thuế phối hợp Công an xử lý hàng loạt vụ trốn thuế, chuyển giá quy mô lớn

Nhiều đại án nghìn tỷ

Trong bức tranh kinh tế hội nhập sâu rộng của năm 2026, khi các dòng vốn và giao dịch thương mại điện tử (TMĐT) luân chuyển không biên giới, ngành Thuế đang đứng trước nhiều thách thức. Tại buổi làm việc chiều ngày 12/5/2026, lãnh đạo Bộ Tài chính đã đặt ra mục tiêu cho giai đoạn 2026 - 2030.

Nhìn lại giai đoạn 2022 - 2025, số liệu từ Ban Kiểm tra thuế (Cục Thuế) cho thấy, 22.235 đề nghị phối hợp từ cơ quan Công an đã được tiếp nhận và xử lý. Chỉ riêng năm 2025, gần 7.000 yêu cầu cung cấp thông tin đã được hiện thực hóa thành những hồ sơ đấu tranh chống tội phạm kinh tế.

Sự kết hợp giữa nghiệp vụ phân tích dòng tiền của cán bộ thuế và công tác điều tra của cán bộ công an đã bóc gỡ những vụ việc trốn thuế quy mô lớn. Những cái tên đình đám như Bảo Tín Minh Châu với hơn 9.000 tỷ đồng ngoài sổ sách, hay mạng lưới kinh doanh phân tán của Hoàng Hường với doanh thu sai lệch hàng nghìn tỷ đồng, là ví dụ điển hình cho việc không có vùng cấm trong quản lý thuế.

Tổng giám đốc Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu Vũ Minh Châu bị cáo buộc hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, gây thiệt hại 150 tỉ đồng.

Đặc biệt, trong lĩnh vực chuyển giá, vốn là vấn đề gây áp lực đối với ngân sách suốt nhiều thập kỷ đã mang lại kết quả đột phá. Việc truy thu, truy hoàn và phạt hơn 12.000 tỷ đồng đối với 5.083 doanh nghiệp có giao dịch liên kết giai đoạn 2020 - 2025 đã gửi đi một thông điệp rõ ràng đến các tập đoàn đa quốc gia.

Tội phạm thuế thời công nghệ tinh vi

Theo nhận định của ông Nguyễn Tiến Trung, Trưởng ban Kiểm tra thuế, tội phạm trong lĩnh vực thuế hiện nay đã có sự biến tướng mạnh mẽ, tránh hoàn toàn khỏi những phương thức mua bán hóa đơn giấy thô sơ để chuyển dịch sang không gian số với thủ đoạn phức tạp. Các đối tượng không chỉ thiết lập các doanh nghiệp trung gian nhằm chuyển lợi nhuận phi pháp ra nước ngoài mà còn lợi dụng triệt để sức ảnh hưởng của các cá nhân như KOLs, TikToker để thực hiện các giao dịch thương mại quy mô lớn nhưng không xuất hóa đơn.

Bộ Công an đã khởi tố vụ án, khởi tố 6 bị can về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng gồm Hoàng Thị Hường cùng 2 em rể và 3 nhân viên.

Đặc biệt, phương thức sử dụng hệ thống tài khoản cá nhân của nhân viên để luân chuyển dòng tiền doanh thu lên đến hàng nghìn tỷ đồng đang trở thành một vấn đề nhức nhối, giúp các đơn vị kinh doanh ẩn náu trước sự giám sát của các cơ quan quản lý.

Sự trỗi dậy mạnh mẽ của tài sản số, tiền ảo và các mô hình kinh doanh xuyên biên giới đã đặt ngành Thuế vào một cuộc chạy đua công nghệ nhiều thách thức. Trước bối cảnh đó, việc thực hiện đồng bộ dữ liệu giữa mã số thuế với Căn cước công dân gắn chíp và tích hợp ứng dụng định danh điện tử VNeID vào nền tảng eTax Mobile được xem là những bước đi tiên phong nhằm siết chặt quản lý.

Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy vẫn còn tồn tại những rào cản đáng kể về hành lang pháp lý và hạ tầng kỹ thuật. Việc thiếu các quy định cụ thể về quản lý tài sản số cũng như cơ chế phối hợp liên ngành xuyên quốc gia đang là những nút thắt cần sớm được tháo gỡ để đảm bảo tính công bằng và chống thất thu ngân sách trong kỷ nguyên kinh tế số.

Nâng cao hiệu quả phối hợp

Dù đã đạt được những kết quả quan trọng trong việc ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, công tác phối hợp giữa cơ quan Thuế và lực lượng Công an vẫn đang bộc lộ những hạn chế khách quan cần được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay chính là sự thiếu đồng bộ và "vênh" nhau trong hệ thống dữ liệu.

Mặc dù sự kết nối giữa ngành Thuế và Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) đã có những bước tiến đáng kể, song việc chia sẻ thông tin theo thời gian thực (real-time) giữa các hệ thống Ngân hàng, Hải quan và Thuế vẫn chưa thực sự thông suốt.

Thực tế từ những vụ việc kéo dài nhiều năm mới bị phát hiện đã cho thấy tính dự báo và khả năng ngăn chặn từ sớm vẫn là một khoảng trống lớn, đòi hỏi phải có sự nâng cấp mạnh mẽ về công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) để nhận diện rủi ro ngay từ khi sai phạm chưa thành hình.

Bộ Công an phối hợp với cơ quan thuế trong xử lý tội phạm

Bên cạnh đó, áp lực đè nặng lên cán bộ thực thi cũng là một vấn đề cần cái nhìn thấu đáo trong quá trình kiện toàn bộ máy. Với khối lượng khổng lồ lên tới hàng chục nghìn yêu cầu phối hợp mỗi năm, Ban Kiểm tra thuế đang phải đối mặt với tình trạng quá tải trong khi mô hình tổ chức vẫn đang trong lộ trình tinh gọn và hiện đại hóa. Việc xử lý nguồn dữ liệu khổng lồ này không chỉ đòi hỏi trình độ công nghệ thông tin chuyên sâu mà còn thử thách bản lĩnh liêm chính của mỗi cán bộ trước những áp lực và cám dỗ từ các doanh nghiệp có doanh thu lớn. Do đó, việc xây dựng một môi trường làm việc minh bạch đi đôi với các chế độ đãi ngộ tương xứng và quy trình giám sát chặt chẽ sẽ là yếu tố quyết định để bảo vệ nguồn thu ngân sách một cách bền vững.