Xuất khẩu sầu riêng giảm mạnh, xuất khẩu rau quả lao dốc trong tháng 1/2025

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), trong tháng 1/2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 416 triệu USD, giảm 11,3% so với tháng trước và giảm 5,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân chính đến từ việc nhiều nước, đặc biệt là Trung Quốc, siết chặt kiểm định chất lượng đối với hoa quả nhập khẩu từ Việt Nam.

Cụ thể, Trung Quốc đã tăng cường kiểm tra dư lượng chất vàng O (Basic Yellow 2 - BY2) và Cadimi trên sầu riêng Việt Nam, dẫn đến tình trạng hàng loạt lô hàng bị ách tắc tại cửa khẩu hoặc buộc phải bán với giá thấp trong nước. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu phải tạm dừng bán sầu riêng sang thị trường tỷ dân trong tháng 1.

Sầu riêng hiện đang có giá chỉ bằng 60% đến 70% so với giá thị trường. (Ảnh minh họa)

Trước tình hình này, các cơ quan chức năng Việt Nam đã nhanh chóng làm việc với giới chức Trung Quốc để khơi thông xuất khẩu sầu riêng. Hiện tại, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã công bố danh sách 9 phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn theo yêu cầu của Trung Quốc. Đây là cơ sở quan trọng giúp sầu riêng Việt Nam tiếp tục tiếp cận thị trường Trung Quốc một cách ổn định.

Trả lời báo Công thương, ông Bùi Mạnh Toàn, Giám đốc công ty Vietnox Agri (Đắk Lắk), cho biết Việt Nam đã có nhiều trung tâm kiểm nghiệm chất Cadimi và vàng O được Hải quan Trung Quốc công nhận, do đó việc xuất khẩu sẽ dần phục hồi trong thời gian tới.

Tuy nhiên, giá sầu riêng hiện tại vẫn đang thấp hơn khoảng 60-70% so với cùng kỳ năm ngoái. Hiện, giá sầu riêng Monthong Thái loại A dao động ở mức 100.000 đồng/kg, trong khi loại B chỉ còn 80.000 đồng/kg. Sầu riêng Ri 6 loại A giảm xuống còn khoảng 62.000 đồng/kg và loại B chỉ đạt mức 47.000 đồng/kg.

Không chỉ Trung Quốc, các thị trường xuất khẩu khác cũng đang nâng cao tiêu chuẩn nhập khẩu trái cây. Mỹ đã cấm 7 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật và yêu cầu mã số vùng trồng, mã số đóng gói phải được Bộ Nông nghiệp Mỹ cấp. Trong khi đó, châu Âu tăng tỷ lệ kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật từ 10% lên 20% đối với nhiều loại trái cây.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cảnh báo rằng nếu không tháo gỡ nhanh các rào cản về kiểm định, mục tiêu xuất khẩu 8 tỷ USD năm nay sẽ khó đạt được.

Ngoài ra, theo dự báo, kim ngạch xuất khẩu rau quả tháng 2 có thể tiếp tục giảm xuống khoảng 300-350 triệu USD do nhu cầu tiêu thụ giảm sau Tết Nguyên đán. Ông Đặng Phúc Nguyên cho biết, thời điểm sau Tết, người tiêu dùng Trung Quốc thường ăn ít sầu riêng hơn, khiến giá có thể tiếp tục giảm.

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) khuyến nghị các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân cần tăng cường liên kết, tuân thủ các tiêu chuẩn kiểm định mới và đẩy mạnh xây dựng thương hiệu để khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Dù đang đối mặt với nhiều khó khăn, ngành sầu riêng Việt Nam vẫn có cơ hội phục hồi nếu nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và mở rộng thị trường. Việc phối hợp chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp và cơ quan chức năng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tăng trưởng bền vững cho ngành rau quả trong năm 2025.