EU siết điều kiện ưu đãi thương mại

Hội đồng Bộ trưởng thương mại các nước thành viên Liên minh châu Âu mới đây đã thông qua quy định sửa đổi về Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập dành cho các nước đang phát triển. Quy định mới tiếp tục tạo thuận lợi cho hàng hóa vào thị trường EU, nhưng siết chặt hơn các điều kiện về lao động, môi trường, quản trị và hợp tác về di cư.

Diễn biến này cho thấy EU ngày càng gắn thương mại với các tiêu chuẩn phát triển bền vững, vấn đề các doanh nghiệp xuất khẩu vào EU, trong đó có Việt Nam, cần theo dõi.

Theo Hội đồng Bộ trưởng thương mại các nước thành viên Liên minh châu, Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) là cơ chế giúp các nước đang phát triển được giảm hoặc miễn thuế khi xuất khẩu hàng hóa vào thị trường châu Âu.

Với quy định sửa đổi, EU sẽ tăng cường giám sát việc thực hiện các cam kết quốc tế về quyền lao động, bảo vệ môi trường, khí hậu và quản trị tốt. Trong trường hợp có vi phạm nghiêm trọng, EU có thể áp dụng thủ tục nhanh hơn để đình chỉ ưu đãi thương mại.

Lần đầu tiên, EU cũng đưa hợp tác về di cư và tiếp nhận trở lại công dân vào khuôn khổ GSP. Bên cạnh đó, cơ chế tự vệ được tăng cường để bảo vệ nhà sản xuất EU nếu nhập khẩu từ các nước thụ hưởng tăng đột biến, trong đó có cơ chế riêng đối với mặt hàng gạo.

Đối với Việt Nam, thương mại với EU hiện chủ yếu được điều chỉnh bởi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Tuy nhiên, thay đổi này vẫn đáng chú ý vì phản ánh xu hướng chung của EU: tiếp cận thị trường ngày càng đi kèm yêu cầu cao hơn về lao động, môi trường và minh bạch chuỗi cung ứng. Quy định mới sẽ được áp dụng từ ngày 1/1/2027.

Liên minh châu Âu đang sử dụng chính sách thương mại không chỉ để mở cửa thị trường, mà còn để thúc đẩy các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Với doanh nghiệp xuất khẩu sang châu Âu, trong đó có Việt Nam, năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn này sẽ ngày càng quan trọng.