IEA: Xung đột Trung Đông làm “bốc hơi” 246 triệu thùng dầu

Các nền kinh tế châu Phi đang chịu áp lực ngày càng lớn do giá dầu thế giới leo thang trong bối cảnh căng thẳng quanh eo biển Hormuz tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Trong báo cáo mới nhất, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết tồn kho dầu toàn cầu đã giảm tổng cộng 246 triệu thùng kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, tương đương gần một tuần tiêu thụ dầu của thế giới. Riêng trong tháng 4, lượng dầu tồn kho giảm 117 triệu thùng, sau khi giảm 129 triệu thùng trong tháng 3.

IEA cảnh báo tốc độ sụt giảm nhanh của dự trữ dầu có thể tiếp tục đẩy giá năng lượng tăng cao trong thời gian tới.

Eo biển Hormuz hiện là một trong những tuyến vận chuyển dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) quan trọng nhất thế giới. Bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều tác động trực tiếp tới giá dầu, chi phí vận tải và phí bảo hiểm hàng hải toàn cầu.

Đối với châu Phi, tác động được đánh giá đặc biệt nghiêm trọng do nhiều quốc gia phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu. Giá dầu tăng đang khiến chi phí nhập khẩu nhiên liệu, vận tải và áp lực lạm phát gia tăng tại nhiều nền kinh tế trong khu vực.

Theo IEA, xuất khẩu dầu diesel và gasoil từ Trung Đông sang thị trường quốc tế đã giảm mạnh kể từ khi căng thẳng leo thang. Trong năm 2025, châu Phi là khu vực nhập khẩu nhiên liệu lớn nhất từ Trung Đông, với khoảng 800.000 thùng/ngày, cao gần gấp đôi châu Âu.

Tuy nhiên, đến tháng 4, tổng xuất khẩu nhiên liệu từ Trung Đông ra thị trường quốc tế đã giảm còn khoảng 700.000 thùng/ngày. Riêng lượng nhiên liệu xuất sang châu Phi giảm khoảng 430.000 thùng/ngày.

Giới phân tích cho rằng châu Phi dễ bị tổn thương hơn châu Âu trước cú sốc nguồn cung, do khu vực này phải nhập khẩu gần 2/3 nhu cầu nhiên liệu, trong khi châu Âu tự đáp ứng phần lớn nhu cầu trong nước.

Dù vậy, báo cáo cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi xuất khẩu nhiên liệu từ Tây Phi tăng mạnh lên khoảng 145.000 thùng/ngày, chủ yếu nhờ sản lượng gia tăng từ Nhà máy lọc dầu Dangote tại Nigeria. Diễn biến này được kỳ vọng có thể giúp châu Phi từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn cung nhiên liệu nhập khẩu trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.