“Siết” trách nhiệm bồi thường khi các hãng hàng không chậm, hủy chuyến

Thời gian vừa qua, tình trạng các chuyến bay liên tục bị chậm, hủy chuyến, nhất là trong cao điểm của  kỳ nghỉ lễ 30/4, 1/5 đã và đang gây nhiều phiền toái cho hành khách. Tuy nhiên, cách ứng xử của nhiều hãng hàng không hiện nay vẫn chưa thực sự thỏa đáng. Việc thông báo chậm trễ, hỗ trợ chưa đầy đủ cùng chính sách bồi thường thiếu minh bạch đang khiến nhiều người tiêu dùng cảm thấy bị bỏ rơi.

Nhằm tăng tính ràng buộc pháp lý và tạo hành lang bảo vệ quyền lợi hành khách, dự thảo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (thay thế) đã bổ sung một loạt quy định cụ thể về trách nhiệm của hãng hàng không trong các trường hợp chuyến bay bị chậm, hủy hoặc gián đoạn không do lỗi của hành khách. Theo đó, nếu hành khách đã được xác nhận chỗ trên chuyến bay nhưng bị từ chối vận chuyển hoặc chuyến bay bị trì hoãn, hãng hàng không buộc phải thông báo kịp thời, xin lỗi hành khách, đồng thời chịu trách nhiệm hỗ trợ ăn, nghỉ, di chuyển phù hợp với thời gian chờ đợi tại sân bay.

Ngoài hỗ trợ hậu cần, hãng hàng không còn phải thu xếp hành trình thay thế cho hành khách hoặc hoàn trả lại phần vé chưa sử dụng theo yêu cầu mà không được thu thêm bất kỳ khoản phí nào. Đặc biệt, hành khách sẽ được nhận một khoản bồi thường ứng trước không hoàn lại. Khoản tiền này sẽ được trừ vào tổng mức bồi thường nếu sau đó hãng phải bồi thường theo quy định dân sự. Đây được xem là điểm mới đáng chú ý, giúp bảo đảm lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng thay vì chỉ dừng lại ở những cam kết hình thức.

Dự thảo cũng lần đầu tiên quy định nghĩa vụ của hãng hàng không trong trường hợp chuyến bay khởi hành sớm hơn giờ công bố. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi hành khách đến đúng giờ nhưng lại bị từ chối vận chuyển do hãng thay đổi lịch trình mà không thông báo kịp thời. Ngoài ra, dự thảo còn làm rõ các tình huống mà hãng được miễn trừ trách nhiệm bồi thường để phân định ranh giới giữa nghĩa vụ của người vận chuyển và quyền lợi của hành khách, hạn chế tranh chấp phát sinh.

Theo Bộ Xây dựng – đơn vị được giao chủ trì xây dựng dự luật lần này – các quy định mới không chỉ tăng trách nhiệm cho các doanh nghiệp vận tải hàng không mà còn giúp các cơ quan quản lý có công cụ giám sát, xử lý vi phạm hiệu quả hơn. Về lâu dài, việc luật hóa này sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo trật tự trong lĩnh vực hàng không dân dụng, và từng bước xây dựng niềm tin của hành khách đối với ngành hàng không Việt Nam.

Dự thảo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (thay thế) lần này tập trung vào năm nhóm chính sách lớn gồm: hoàn thiện công tác quản lý nhà nước chuyên ngành; nâng cao tiêu chuẩn an toàn và an ninh hàng không; cải thiện cơ chế quản lý cảng hàng không – sân bay; bổ sung các nghĩa vụ của người vận chuyển; và nâng cao hiệu quả giám sát đội tàu bay. Trong đó, việc cập nhật các quy định phù hợp với khuyến cáo của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) và điều kiện thực tế trong nước là yêu cầu trọng tâm.

Dự kiến, hồ sơ chính sách sẽ được Bộ Xây dựng hoàn thiện và trình Chính phủ trong tháng 5/2025, để kịp đưa vào chương trình trình Quốc hội xem xét, thảo luận và thông qua tại kỳ họp tháng 10/2025. Việc hoàn thiện luật không chỉ là một bước tiến trong công tác xây dựng thể chế, mà còn là cam kết rõ ràng của Nhà nước trong việc đặt người tiêu dùng làm trung tâm, hướng tới một ngành hàng không hiện đại, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.