Sửa Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản để tháo gỡ điểm nghẽn thị trường

Hoàn thiện khung pháp lý, thích ứng yêu cầu mới

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, đến nay, Luật Nhà ở năm 2023, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 được thực hiện hơn 1 năm. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đã xuất hiện những yêu cầu mới trong giai đoạn mới, đặc biệt là việc sắp xếp, điều chỉnh lại địa giới hành chính, tổ chức lại bộ máy hành chính nhà nước và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và việc sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật có liên quan đến lĩnh vực nhà ở như pháp luật đầu tư, pháp luật về xây dựng, pháp luật về đầu tư theo hình thức đối tác công tư…

Do đó cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định tại 2 Luật này. Quá trình sửa đổi sẽ tập trung rà soát các vướng mắc, điểm nghẽn để hoàn thiện chính sách, tạo điều kiện phát triển thị trường ổn định, minh bạch. Bộ cũng kỳ vọng các ý kiến từ chuyên gia, doanh nghiệp sẽ giúp dự thảo luật đảm bảo tính khả thi và sát thực tiễn - Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh chia sẻ.

Với Luật Nhà ở sửa đổi, ông Vương Duy Dũng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, thời gian qua, các luật có liên quan đến lĩnh vực nhà ở như: đất đai, xây dựng, quy hoạch đô thị và nông thôn, đầu tư, công chứng, Nghị quyết về đất đai, phân loại đô thị… đã được sửa đổi, bổ sung. Do đó, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về nhà ở để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ (với một số sự thay đổi của bộ máy hành chính và sự sáp nhập địa giới).

Cùng với đó, các chính sách sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bất động sản tập trung vào việc hoàn thiện các quy định hiện hành về kinh doanh bất động sản, quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản và quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản.

Đề xuất sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản sẽ tập trung giải quyết 8 nhóm chính sách lớn, xuyên suốt toàn bộ nội dung của Luật, bao gồm: Điều chỉnh, bổ sung quy định chung; Sửa đổi, bổ sung quy định về: Kinh doanh nhà ở, công trình xây dựng có sẵn; Sửa đổi, bổ sung quy định về kinh doanh nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai.

Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản; Sửa đổi, bổ sung quy định về chuyển nhượng dự án bất động sản; Sửa đổi, bổ sung về hợp đồng kinh doanh bất động sản; Sửa đổi, bổ sung về kinh doanh dịch vụ bất động sản và đào tạo, bồi dưỡng, cấp chứng chỉ hành nghề trong kinh doanh dịch vụ bất động sản; Sửa đổi, bổ sung về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Mỗi nhóm chính sách này sẽ bao gồm các nội dung cụ thể, có nội dung kế thừa, cụ thể hóa quy định hiện hành và có các nội dung mới được đề xuất.

Doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc thực tiễn

Nhiều ý kiến đồng tình với sự cần thiết sửa đổi luật, đồng thời đề xuất làm rõ các quy định để phù hợp hơn với thực tiễn triển khai. Đại diện Tổng công ty Viglacera - ông Lê Ngọc Ước - Tổ trưởng Tổ bán hàng, dự án Nhà ở xã hội Kim Chung cho biết, các chính sách thời gian qua đã giúp việc triển khai nhà ở xã hội thuận lợi hơn, song vẫn tồn tại một số vướng mắc. Trong đó, quy định về xác nhận điều kiện thu nhập đối với người có công với cách mạng chưa thống nhất, gây khó khăn cho người dân, đặc biệt là người cao tuổi.

Ngoài ra, quy định về chuyển nhượng nhà ở xã hội cũng được quan tâm. Theo luật hiện hành, sau 5 năm, người sở hữu có thể bán căn hộ theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, dự thảo sửa đổi theo hướng siết chặt, chỉ cho phép chuyển nhượng cho đối tượng đủ điều kiện.

Theo đại diện Viglacera, quy định này cần được làm rõ về giá bán và quy trình thực hiện. Doanh nghiệp cũng cho rằng, chính sách có thể phù hợp với các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh nhưng tại các địa phương khác có thể làm giảm sức hấp dẫn, ảnh hưởng đến phát triển nhà ở xã hội.

Góp ý từ góc độ doanh nghiệp xây dựng, ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam - đề xuất bổ sung quy định về phát triển nhà thương mại giá phù hợp nhằm tăng nguồn cung cho nhóm thu nhập trung bình. Đây là hướng đi tích cực để góp phần hạ nhiệt giá nhà, đồng thời đáp ứng nhu cầu an cư của người dân. Tuy nhiên, để khả thi, cần thiết kế các cơ chế ưu đãi đủ hấp dẫn cho nhà đầu tư, như chính sách về đất đai, lãi suất, thủ tục đầu tư và cơ chế xác định lợi nhuận - ông Hiệp phân tích.

Việc sửa đổi hai luật quan trọng này không chỉ nhằm hoàn thiện khung pháp lý mà còn hướng tới giải quyết các điểm nghẽn cụ thể của thị trường bất động sản với kỳ vọng tạo động lực phát triển bền vững trong giai đoạn tới.