Bộ Xây dựng quyết tâm giải ngân trên 95% vốn đầu tư công, dồn lực bứt tốc hạ tầng

Kiến tạo bệ phóng thể chế và an sinh xã hội

Bộ Xây dựng vừa chính thức ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 01 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và dự toán ngân sách Nhà nước năm 2026. Bám sát phương châm hành động đề cao kỷ cương, chủ động và sáng tạo, toàn ngành đặt mục tiêu kiến tạo bệ phóng vững chắc, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của cả nước phấn đấu từ 10% trở lên, gắn với việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Để hiện thực hóa khát vọng này, tỷ lệ giải ngân kế hoạch đầu tư công được ấn định phải đạt trên 95% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đi kèm với bài toán kinh tế, các mục tiêu dân sinh chiến lược cũng được lượng hóa một cách rõ nét. 

Cụ thể, tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc phấn đấu đạt 45%, hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội và nâng diện tích nhà ở bình quân lên 27 m2 sàn cho mỗi cá nhân. Môi trường sống đô thị được đặc biệt chú trọng với 95% người dân có nước sạch tập trung, 50% hệ thống cấp nước có kế hoạch an toàn và 18% nước thải sinh hoạt được xử lý đạt chuẩn quốc gia. Lĩnh vực vận tải cũng đặt tham vọng lớn khi phấn đấu khối lượng hàng hóa và hành khách tăng 15% so với năm 2025; luân chuyển hàng hóa tăng 13,5% và hành khách tăng 14%.

Đẩy nhanh các siêu dự án giao thông chiến lược

Sự phát triển hạ tầng chiến lược tiếp tục được xem là đòn bẩy đột phá. Nguồn vốn đầu tư công sẽ được ưu tiên rót vào các dự án trọng điểm, mang tính cấp bách. Ngành dồn lực khởi công một số hạng mục chính yếu của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đồng thời khởi động các dự án thành phần thuộc siêu dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam. Việc chủ động nghiên cứu cơ chế khuyến khích cho hạ tầng giao thông xanh, mô hình phát triển đô thị gắn kết giao thông công cộng được xem là chìa khóa nhằm thu hút tối đa nguồn lực xã hội hóa.

Trên bình diện kết nối vùng, sự phối hợp giữa trung ương và địa phương được nâng tầm để chuẩn bị đầu tư các tuyến cao tốc, đường sắt đô thị và hệ thống đường vành đai bao quanh TP Hồ Chí Minh cùng vùng Thủ đô Hà Nội. 

Trong lĩnh vực hàng không, hàng hải, hàng loạt đại dự án đang được rốt ráo đẩy nhanh như giai đoạn 2 Cảng hàng không quốc tế Long Thành, sân bay Thổ Chu tại An Giang và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Các siêu cảng biển trung chuyển quốc tế như Cần Giờ, Liên Chiểu và Hòn Khoai cũng được tập trung nghiên cứu. Đặc biệt, năng lực khai thác vận tải hàng không sẽ được mở rộng; chú trọng nâng cao năng lực điều hành nhằm triển khai đồng bộ giải pháp giảm tình trạng chậm, hủy chuyến.

Minh bạch hóa đăng kiểm và siết chặt kỷ luật hành chính

Song song với việc khơi thông nguồn vốn, hoàn thiện đồng bộ thể chế và siết chặt kỷ luật hành chính là yêu cầu bắt buộc. Bộ Xây dựng chỉ đạo rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng số hóa hồ sơ, liên thông dữ liệu và đẩy mạnh phân cấp. Quá trình này đi liền với công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực được quán triệt sâu sắc với tinh thần không có vùng cấm. Việc kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư được đặt lên hàng đầu nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng đội vốn, dự án chậm tiến độ gây lãng phí tài sản Nhà nước. Đặc biệt, các đơn vị phải tập trung triển khai Đề án đầu tư xây dựng ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội nhằm ổn định thị trường bất động sản.

Đáng chú ý, công tác đăng kiểm trên toàn quốc sẽ trải qua cuộc cải tổ sâu rộng. Bộ yêu cầu chuẩn hóa quy trình, ứng dụng chuyển đổi số nhằm giảm thời gian, chi phí cho người dân. Nền tảng này gắn với chia sẻ dữ liệu liên thông, tăng cường giám sát để phòng ngừa nhũng nhiễu. Quá trình chuyển giao nhiệm vụ quản lý từ Cục Đăng kiểm Việt Nam sang Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam phải vận hành thông suốt, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống pháp lý.

Tái cơ cấu doanh nghiệp và mở rộng hợp tác quốc tế

Đối với khối doanh nghiệp Nhà nước, định hướng xuyên suốt là khẩn trương thực thi Luật Quản lý và đầu tư vốn. Các đơn vị phải tập trung tái cơ cấu, phấn đấu đạt chỉ tiêu tăng trưởng doanh thu hoặc sản lượng từ 10% trở lên. Cơ quan quản lý phát đi thông điệp cứng rắn về việc tăng cường kiểm soát đầu tư ngoài ngành, kiên quyết xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ, bóc tách và giải quyết tài sản tồn đọng để không gây thất thoát nguồn vốn quốc gia. Việc điều hành chi ngân sách cũng phải đảm bảo chặt chẽ, tiết kiệm theo dự toán.

Trên bình diện quốc tế, ngành tích cực huy động nguồn lực và chuyển giao công nghệ. Mũi nhọn đột phá là ưu tiên phối hợp với đối tác Trung Quốc nhằm đẩy nhanh ba dự án đường sắt chiến lược kết nối hai nước. Các cam kết hợp tác chuyên ngành về quy hoạch đô thị xanh, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu cùng Cuba, Algeria và Libya cũng được xúc tiến mạnh mẽ, hướng tới hiệu quả thực chất và tiến độ cụ thể.