Cảnh giác với "bẫy" lừa đảo khi mua sắm trực tuyến

Thương mại điện tử ở Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, với gần 70% dân số tham gia mua sắm trực tuyến. Theo khảo sát của Nielsen IQ, người tiêu dùng trực tuyến Việt Nam đứng thứ 11 thế giới về sức mua, và các sàn thương mại điện tử lớn đạt doanh thu trung bình lên tới 1 tỷ USD mỗi tháng. Tuy nhiên, điều này cũng tạo cơ hội cho các đối tượng lừa đảo lợi dụng sự tin tưởng của người dùng, đặc biệt là qua các buổi livestream và quảng cáo trên mạng xã hội.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo thông tin từ các cửa hàng hoặc KOLs nổi tiếng, sử dụng tên tuổi của họ để bán các sản phẩm giả mạo, kém chất lượng. Chẳng hạn, ông Nguyễn Lạc Huy, Quản lý hệ thống kênh Schannel, đã bị kẻ gian lợi dụng hình ảnh để quảng cáo sản phẩm nhái. "Chúng tôi đã nhiều lần bị lợi dụng trong các chương trình sale, gây ảnh hưởng lớn đến uy tín và hoạt động kinh doanh của chúng tôi," anh Huy cho biết.

Một câu chuyện khác là của anh Văn, người thường xuyên tham gia mua hàng qua các buổi livestream. Sau khi đặt mua một chiếc quạt phun sương, anh Văn đã trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo. Anh chia sẻ: "Khi tôi nhận hàng, bên trong chỉ có mấy miếng xốp, không phải là quạt như tôi đã đặt. Tôi đã mất 700.000 đồng."

Để tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo, người tiêu dùng cần thận trọng trước các thông tin trên mạng. Các chuyên gia khuyến cáo, nên kiểm tra kỹ các website và Fanpage bán hàng, đặc biệt là các website có tên miền .vn, vì đây thường là những trang có độ tin cậy cao hơn. Khi mua hàng qua các nền tảng mạng xã hội, người dùng nên xác minh tài khoản bán hàng bằng cách kiểm tra các dấu hiệu như "tick xanh" trên các trang chính thống.

Theo ông Vũ Ngọc Sơn, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia Việt Nam, "Các tên miền lừa đảo thường có các ký tự lạ và phần mềm tải từ các địa chỉ không đáng tin cậy. Nếu người dùng để ý kỹ, sẽ nhận ra được, nhưng nếu chủ quan sẽ dễ bị lừa."

Ngoài ra, khi thực hiện giao dịch trực tuyến, người tiêu dùng chỉ nên giao dịch với các tài khoản thanh toán có thông tin rõ ràng, trùng khớp với thông tin của doanh nghiệp hoặc người bán hàng đã được xác minh. Tốt nhất là thực hiện giao dịch qua các nền tảng hoặc nhà cung cấp dịch vụ chính thống, có thể hỗ trợ khiếu nại nếu xảy ra sự cố.

Mới đây, theo Nghị định 147 của Chính phủ, từ ngày 25/12, mọi người dùng trên mạng xã hội sẽ được định danh, giúp tăng cường tính minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng. Mặc dù việc triển khai các quy định này sẽ không thể giải quyết vấn đề ngay lập tức, nhưng đây là bước đi quan trọng trong việc tạo dựng môi trường mua sắm trực tuyến an toàn hơn.

Bên cạnh đó, từ 1/1/2025, người dùng sẽ phải thực hiện xác thực sinh trắc học trong các giao dịch tài chính, giúp ngăn ngừa tình trạng lừa đảo trên không gian mạng. Việc này sẽ góp phần bảo vệ người tiêu dùng và làm tăng tính minh bạch của các giao dịch trực tuyến.

Cuối năm là thời điểm mà các vụ lừa đảo gia tăng, vì vậy, người tiêu dùng cần phải đặc biệt cảnh giác và cẩn trọng khi tham gia mua sắm trực tuyến để bảo vệ quyền lợi của mình.