Sẽ hình thành quỹ nhà ở Trung ương và địa phương để đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội

Theo nghị định, Chính phủ thành lập Quỹ nhà ở trung ương trực thuộc Bộ Xây dựng và giao Bộ Xây dựng quản lý; đồng thời UBND cấp tỉnh chủ trì thành lập và vận hành Quỹ nhà ở địa phương nhằm bổ sung nguồn lực cho chương trình phát triển nhà ở xã hội.

Nghị định nêu rõ cơ chế quản lý tài chính của các quỹ được áp dụng theo quy định của văn bản này và pháp luật về đơn vị sự nghiệp công lập. UBND cấp tỉnh quyết định việc thành lập mới, tổ chức lại hoặc giao nhiệm vụ cho quỹ tài chính hiện có, nhưng phải đảm bảo tuân thủ đúng tinh thần của Nghị quyết 201/2025/QH15 và Nghị định 302/2025/NĐ-CP.

Với quỹ nhà ở địa phương được thành lập mới, mô hình sẽ là đơn vị sự nghiệp công lập. Trường hợp tổ chức lại quỹ hiện hữu, UBND tỉnh được quyền lựa chọn duy trì mô hình sẵn có hoặc chuyển sang mô hình sự nghiệp công lập nhưng vẫn phải bảo đảm thực hiện đầy đủ mục tiêu và chức năng theo Điều 5 của Nghị định.

Nếu địa phương giao nhiệm vụ cho một quỹ tài chính đang hoạt động, quỹ đó phải bổ sung mục tiêu và chức năng theo quy định, đồng thời chịu trách nhiệm hoàn toàn về hoạt động của Quỹ nhà ở địa phương. Nguồn vốn hoạt động của quỹ phải được theo dõi, hạch toán riêng và không được sử dụng cho nhiệm vụ ngoài phạm vi được giao.

Trong trường hợp quỹ không tổ chức theo mô hình sự nghiệp công lập, địa vị pháp lý, tư cách pháp nhân, cơ cấu tổ chức, chế độ tài chính, quản lý và sử dụng tài sản, chế độ báo cáo và kế toán sẽ tiếp tục thực hiện theo mô hình hiện tại.

Quỹ nhà ở quốc gia được xác định là đơn vị sự nghiệp công lập với tư cách pháp nhân độc lập, có con dấu, vốn điều lệ riêng và tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại. Việc thành lập, tổ chức, tổ chức lại, hoạt động và giải thể của Quỹ đều tuân thủ theo quy định của Nghị định 302/2025/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan.

Mục tiêu của Quỹ là đầu tư xây dựng nhà ở xã hội và các dự án nhà ở xã hội đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để cho thuê; tạo lập quỹ nhà ở xã hội thông qua tiếp nhận, chuyển đổi công năng nhà ở thuộc tài sản công theo quy định pháp luật; mua nhà ở của chủ đầu tư; đặt hàng, tiếp nhận hoặc chuyển giao nhà ở của doanh nghiệp 100% vốn nhà nước; tiếp nhận nhà ở tái định cư, tạm cư; cũng như tiếp nhận nhà ở do tổ chức, cá nhân tự nguyện đóng góp để cho thuê. Quỹ còn được phép mua nhà ở thương mại để cho thuê phục vụ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, đồng thời tổ chức quản lý, vận hành quỹ nhà ở do mình đầu tư hoặc tạo lập theo quy định.