Tháo gỡ chính sách thuế giá trị gia tăng cho doanh nghiệp

Cụ thể, Luật đã bỏ quy định "người mua chỉ được hoàn thuế khi người bán đã kê khai, nộp thuế". Việc bãi bỏ quy định này góp phần rút ngắn thời gian hoàn thuế cho doanh nghiệp. Luật khôi phục quy định không kê khai, tính thuế với các mặt hàng đầu vào chưa qua hoặc chỉ sơ chế thông thường thuộc nhóm nông - lâm - thủy sản; và không áp thuế GTGT với nhóm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp giảm giá bán hỗ trợ nông dân.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008 đã quy định sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, tự đánh bắt và khâu nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng. Nếu trường hợp bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác ở khâu thương mại hoặc cho người tiêu dùng thì người tiêu dùng cuối cùng mới thuộc đối tượng áp dụng mức thuế suất 5%.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết quy định trên đã dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp phải đi mua bán hóa đơn lòng vòng qua nhiều khâu, dẫn đến tình trạng gian lận thuế.

Để xử lý vướng mắc này, năm 2016, Quốc hội đã bổ sung vào Luật quy định cho phép doanh nghiệp không phải kê khai tính nộp thuế giá trị gia tăng đầu ra, nhưng được kê khai khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào đối với các chi phí rõ ràng như điện, nước, vận chuyển ở khâu thương mại; và khi bán cho người tiêu dùng thì cuối cùng vẫn thuộc đối tượng áp dụng mức thuế suất 5%. Quy định này vẫn đảm bảo được bản chất của thuế giá trị gia tăng, nhưng đồng thời khắc phục được tình trạng gian lận trong hoàn thuế giá trị gia tăng.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, khi Luật Thuế Giá trị gia tăng năm 2024 bỏ quy định trên thì lại dẫn đến những vướng mắc. Do đó, cần thiết phải quy định điều này theo Luật năm 2016. Việc sửa đổi quy định về điều kiện hoàn thuế đưa vào Luật Quản lý thuế là phù hợp.

Bộ trưởng cũng cho biết, thời gian qua, Bộ Tài chính nhận được nhiều kiến nghị từ các tập đoàn, tổng công ty như Tổng công ty Cà phê, Vinafood 1, Vinafood 2, các hiệp hội nông lâm thủy sản và cả ý kiến chính thức của Bộ Tư pháp cho rằng kê khai, nộp thuế là trách nhiệm của người bán; hoàn thuế là quyền lợi của người mua, hai trách nhiệm tách bạch. Nhưng theo quy định mới, người mua muốn hoàn thuế phải chứng minh người bán có hóa đơn, chứng từ và đã kê khai nộp thuế, điều này là “không hợp lý," bởi người mua không thể xác minh nghĩa vụ thuế của người bán.