Việc rà soát, xử lý các dự án chậm triển khai, đất bỏ hoang đang được đẩy mạnh nhằm tránh lãng phí nguồn lực, tăng nguồn cung nhà ở và thúc đẩy phát triển đô thị.
Lãng phí nguồn lực đất đai do các dự án chậm triển khai
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa yêu cầu địa phương công khai các dự án chậm triển khai, đất bỏ hoang và kiên quyết thu hồi nhằm tránh lãng phí. TP Hà Nội vừa qua cũng đã tiến hành rà soát để xử lý dứt điểm 341 dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai. Đây là những động thái quyết liệt để xử lý tình trạng "nhức nhối" trên thị trường bất động sản nhiều năm qua. Khi quỹ đất để xây dựng các dự án nhà ở mới tại các đô thị lớn ngày càng hạn hẹp, khiến giá bị đẩy lên cao, thì hàng trăm dự án vẫn trong tình trạng "án binh bất động".
Trong số 341 dự án chậm tiến độ được yêu cầu rà soát tại TP Hà Nội, có những dự án đã được phê duyệt đầu tư từ cách đây gần 20 năm trước và đến nay vẫn tạm sử dụng vào các mục đích khác như là kho bãi, thậm chí là bỏ hoang. Việc có giải pháp xử lý dứt điểm sẽ giúp thành phố tăng thêm nguồn cung nhà ở, văn phòng, tránh lãng phí nhiều năm.
Tại một khu dân cư đông đúc, khu vườn cỏ xanh tốt nằm im lìm nhiều năm. Thực chất, đây là một dự án nhà ở đã phê duyệt từ lâu, nhưng đến nay vẫn đóng cửa then cài.
Bà Nguyễn Thị Oanh - Xã Thanh Trì, TP Hà Nội cho biết: "Mình thấy nó phí quá, trong khi nhiều nhà không có nhà ở, muốn xây lên cho nó sạch sẽ đẹp đẽ".
"Người dân ở đây chỉ muốn được xây, tôn tạo lên cho nó sạch sẽ, trong lành, đông đúc, để thế này hoang phí quá, hoang dã quá", bà Phạm Thanh Hằng - xã Thanh Trì, TP Hà Nội nói.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc chậm đưa đất vào sử dụng của hơn 300 dự án ngoài ngân sách tại Hà Nội như: Vướng mắc thủ tục đất đai, quy hoạch (đặc biệt các dự án sau sáp nhập Hà Tây về Hà Nội), năng lực nhà đầu tư yếu kém và chậm giải phóng mặt bằng. Trước đợt rà soát này, nhiều doanh nghiệp cho biết sẽ tập trung nguồn lực để giải quyết dứt điểm các vướng mắc còn lại của dự án.
Ông Ngô Văn Sáu - Phụ trách dự án, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Việt Nam cho hay: "Nhà đầu tư sẽ tập trung nguồn lực tài chính để đóng nốt tiền, thực hiện các thủ tục về hợp đồng thuê đất. Sau khi rà soát sẽ tập trung nguồn lực để sớm đưa đất vào sử dụng".
"Mong muốn có sự chỉ đạo quyết liệt của UBND xã Hoài Đức trong việc vận động các hộ dân để bàn giao mặt bằng để chúng tôi có mặt bằng sớm triển khai hoàn thiện các hạng mục còn lại", ông Trịnh Đình Nho - Ban Quản lý dự án, Tổng Công ty Cổ phần Thương mại Xây dựng bày tỏ.
Thiếu quỹ đất là một trong những nguyên nhân khiến nguồn cung nhà ở tại Hà Nội, đặc biệt là nhà ở xã hội và nhà ở giá rẻ, bị hạn chế. Theo Bộ Xây dựng, các dự án chung cư mới hầu hết có giá quanh mức 100-200 triệu đồng/m², gây khó khăn cho người dân tiếp cận nhà ở.
Việc rà soát, xử lý dứt điểm các dự án bỏ hoang đất nhiều năm là giải pháp cấp bách để chấm dứt tình trạng lãng phí đất đai, tăng nguồn cung nhà ở vào thời điểm này.
Đẩy nhanh xử lý các dự án chậm triển khai
Theo thông tin mới nhất từ UBND TP Hà Nội, đến nay, còn 15 dự án nằm trong danh sách 341 dự án được yêu cầu rà soát chưa gửi báo cáo. Để giải quyết triệt để, thành phố cũng yêu cầu các sở, ngành phải đề xuất phương án xử lý cụ thể đối với từng dự án trước ngày 15/5 tới.
Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành xử lý các dự án này trước ngày 30/6, đồng thời phân loại rõ từng nhóm để tháo gỡ hoặc thu hồi.
"Nếu trong trường hợp mà không có cập nhật thông tin, không có lý do chính đáng, đáp ứng yêu cầu về đất đai, bất động sản, chúng tôi sẽ thực hiện các biện pháp mạnh, đặc biệt là chấm dứt hoặc thu hồi lại giấy phép. Chúng ta không thể để dự án không đưa đất đai vào sử dụng, để lãng phí như vậy", ông Vũ Đại Thắng - Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh.
TP Hà Nội đã đưa ra định hướng xử lý các dự án ngoài ngân sách thành 4 nhóm: Nhóm thứ nhất là các dự án đã xử lý xong, không còn khó khăn, vướng mắc; nhóm thứ hai là các dự án bị thu hồi hoặc chấm dứt thực hiện; nhóm thứ ba là các dự án được tiếp tục triển khai nhưng phải hoàn thiện thủ tục theo quy định của pháp luật; nhóm thứ tư là các dự án tiếp tục được rà soát, xử lý. Hiện nay, nhiều xã phường cũng đã có những kiến nghị, đề xuất để xử lý các dự án.
Xã Hoài Đức, TP Hà Nội có 28 dự án phát triển nhà ở, thương mại dịch vụ sử dụng vốn ngoài ngân sách. Trong đó, một số dự án đã được phê duyệt, nhưng vẫn chưa hề triển khai. Có những dự án nhà đã xây và bán xong, nhưng lại bỏ quên, để hoang hóa phần đất để xây trường học, hay khu vực công cộng. Ngay sau chỉ đạo rà soát của thành phố, một số kế hoạch cụ thể đã được đề ra.
Ông Nguyễn Đình Linh - Trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Hoài Đức, TP Hà Nội cho biết: "Chúng tôi sẽ kiểm tra giám sát thường xuyên theo tiến độ cam kết của chủ đầu tư. Trong trường hợp không đảm bảo thì sẽ báo cáo thành phố xử lý theo quy định. Chúng tôi cũng mạnh dạn đề xuất với thành phố là có những dự án chưa triển khai gì thì thu hồi, để thực hiện đấu thầu, đấu giá, tạo nguồn thu cho xã".
Bên cạnh đó, một số dự án đã có hướng khắc phục cụ thể, thì chính quyền địa phương sẽ có đề xuất đưa dự án ra khỏi danh sách chậm triển khai, để các nhà đầu tư sớm đẩy nhanh thủ tục thực hiện các dự án.
"Thành phố rà soát và hướng dẫn các công ty để sớm đưa đất vào sử dụng. Từ đó, tạo nguồn lực cho xã hội, tạo quỹ nhà cho người mua đất, công tác quản lý đất sẽ thuận lợi hơn", ông Lê Văn Tuấn - Phòng Kinh tế, UBND xã Thanh Trì, TP Hà Nội nói.
Trong số các dự án chậm tiến độ, có một số dự án ở tình trạng triển khai dở dang. Thậm chí, có những dự án đã thu tiền của khách hàng, nhưng hàng chục năm vẫn chưa thể bàn giao nhà. Đây là những dự án cần được xử lý dứt điểm để bảo đảm quyền lợi cho người mua nhà.
Luật sư Bùi Quang Hưng - Giám đốc Văn phòng Luật sư BQH và Cộng sự nêu ý kiến: "Hà Nội nên có những quy định về thời hạn chủ đầu tư đưa dự án vào sử dụng. Trong trường hợp nào đó vì thiếu tài chính, hoặc không hoàn thành tài chính với Nhà nước thì đến thời hạn sẽ chuyển giao cho chủ đầu tư khác để họ hoàn thiện nốt phần còn lại của công việc. Nếu xử lý theo hướng như vậy, các chủ đầu tư sẽ không dám để dự án hoang hoá".
Không chỉ lãng phí nguồn lực đất đai, các dự án chậm triển khai còn ảnh hưởng tới bộ mặt đô thị và khiến nhiều người đã nộp tiền mua nhà phải mòn mỏi chờ đợi nhiều năm.
Trong chỉ đạo mới đây từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải đăng tải trên cổng thông tin điện tử danh sách các dự án không đưa đất vào sử dụng trong 12 tháng, chậm tiến độ 24 tháng, các dự án được gia hạn hoặc chậm do bất khả kháng. Dữ liệu này đồng thời được cung cấp để công khai trên hệ thống của Bộ và cơ quan quản lý đất đai. Xác định việc xử lý các dự án chậm triển khai, "dự án treo" là nhiệm vụ trọng tâm của nhiều địa phương nhằm hạn chế lãng phí nguồn lực.