Giá mua nhà ở xã hội sau 5 năm sử dụng?

Tính đến hết tháng 2, cả nước có 737 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, đạt trên 70% so với chỉ tiêu đề án 1 triệu căn hộ tới năm 2030. Hàng loạt chính sách như tạo "luồng xanh" thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, đề xuất nới trần thu nhập cho người mua đang được thúc đẩy nhằm tăng tốc phát triển nhà ở xã hội.

Năm nay, các địa phương được giao chỉ tiêu hoàn thành khoảng 158.700 căn nhà ở xã hội. Để thực hiện mục tiêu này, nhiều giải pháp đang được các cơ quan chức năng và địa phương đẩy mạnh. Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đã có đề xuất sửa đổi Luật Nhà ở theo hướng luật hóa hàng loạt ưu đãi với chủ đầu tư, nới điều kiện đăng ký mua nhà, đồng thời siết hoạt động bán lại nhà ở xã hội để đưa nhà đến tay người cần mua.

Trong đó, đề xuất đáng chú ý nhất trong dự thảo là sau 5 năm sử dụng, người sở hữu nhà ở xã hội khi muốn chuyển nhượng sẽ không còn được bán tự do theo cơ chế thị trường như hiện nay, mà chỉ được giao dịch với người đủ điều kiện hưởng chính sách.

Một số dự án nhà ở xã hội mở bán gần đây tại TP Hà Nội có giá dao động từ 18,5 triệu đồng tới mức cao nhất là hơn 32 triệu đồng/m2. Trong khi, hầu hết các dự án chung cư thương mại mở bán lại có giá từ 100 triệu đồng/m2 trở lên. Sự chênh lệch lớn này đã khiến nhiều người tìm cách trục lợi từ nhà ở xã hội, như rao bán suất mua, làm giả hồ sơ, xác nhận nơi làm việc giả. Vì vậy, đề xuất siết điều kiện chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm nhằm mục tiêu là hạn chế lợi dụng chính sách, không thương mại hóa nhà ở xã hội và tạo thêm cơ hội cho người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở.

Theo Luật Nhà ở hiện hành, những người mua nhà ở xã hội sẽ được phép bán lại căn hộ sau 5 năm, thực hiện theo cơ chế thị trường, tức có thể bán cho bất kỳ ai, với mức giá mong muốn. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo Luật cho rằng, quy định này đang làm hao hụt quỹ nhà ở xã hội, khi nhiều căn hộ sau thời hạn này được bán như nhà thương mại, không còn phục vụ đúng nhóm được hỗ trợ.

Trước đó, một số ý kiến cũng kiến nghị nhà ở xã hội chỉ nên chuyển nhượng cho người đủ điều kiện là người thu nhập thấp.

Ông Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nêu ý kiến: "Trong trường hợp chính sách chúng ta cho phép chuyển đổi sang nhà ở thương mại như các sản phẩm khác trên thị trường thì những gì nhà nước hỗ trợ khi giao dịch thương mại phải nộp lại hết".

Giá bán ban đầu của những căn hộ nhà ở xã hội tại một dự án chưa tới 20 triệu đồng/m2, nhưng sau thời gian đi vào hoạt động, nhiều dự án đã tăng giá gần hoặc bằng những căn hộ nhà ờ thương mại cùng vị trí, khoảng 60 triệu đồng/m2, gấp 3 lần so với giá bán cũ. Việc xác định giá cho những căn hộ nhà ở xã hội sau 5 năm là điều người dân băn khoăn.

Sau nhiều năm tích cóp, gia đình anh Giang Văn Tiến (TP Hà Nội) đã may mắn mua được một căn hộ nhà ở xã hội gần 70m2, khá gần trung tâm Hà Nội với giá hơn 1,3 tỷ đồng. Anh băn khoăn nếu chỉ được bán lại nhà cho những người thuộc diện đủ điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội, thì anh sẽ phải bán với giá mua ban đầu. Trong khi, sau 5 năm giá nhà đã tăng nhiều.

"Nếu sau này chúng tôi muốn chuyển nhà, mua căn khác có giá cao hơn nhiều so với nhà ở xã hội hiện tại, sẽ phát sinh áp lực tài chính. Bởi khi bán lại căn đã mua, không được bán theo giá thị trường, trong khi mua nhà mới lại phải theo giá thị trường, khiến gia đình gặp khó khăn", anh Tiến chia sẻ.

"Để mua được một căn nhà ở xã hội, chúng tôi phải gom góp rất là nhiều, cũng có thể phải đi vay, nếu mà sau 5 năm bán với mức giá như ban đầu thì rất thiệt thòi, mong chủ đầu tư và Nhà nước có biện pháp phù hợp", chị Phạm Thị Duyên - TP Hà Nội bộc bạch.

Theo khảo sát, hầu hết các dự án nhà ở xã hội tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đều tăng giá sau 5 năm sử dụng. Với diện tích căn hộ nhỏ, từ 30-70m2, giá thành của một căn hộ được đánh giá khá phù hợp với túi tiền, dễ mua bán trên thị trường. Bởi vậy, tại các thành phố lớn, mỗi khi một dự án nhà ở xã hội được mở bán, không chỉ người mua nhà ở thật, mà cả giới đầu cơ cũng tìm cơ hội để mua được căn hộ, dù không có nhu cầu ở.